Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (Acute respiratory distress syndrome - ARDS)

ICD-10 · J80Hồi sức cấp cứu✓ Đã pre-checkChuyên khoa1493/QĐ-BYT (22/4/2015) — Hồi sức tích cực

🕒 Cập nhật: 09/11/2026 · 📚 Nguồn: 1493/QĐ-BYT (22/4/2015) — Hồi sức tích cực

🔗 Triệu chứng / hội chứng liên quan — bấm để mở cửa tiếp cận

📖 Tổng quan bệnh học

Định nghĩa: Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) là một tình trạng bệnh lý cấp tính nghiêm trọng. Bệnh đặc trưng bởi suy hô hấp cấp, đòi hỏi can thiệp hồi sức cấp cứu.

Dịch tễ: Thông tin về dịch tễ học của Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) không được cung cấp chi tiết trong tài liệu này. Do đó, không thể đưa ra các số liệu cụ thể về tỷ lệ mắc hay phân bố bệnh.

Cơ chế bệnh sinh: Cơ chế bệnh sinh của Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) không được trình bày trong nội dung tài liệu này. Do đó, không thể mô tả chi tiết về các quá trình sinh lý bệnh dẫn đến tình trạng này.

Phân loại: Tài liệu không cung cấp các tiêu chí phân loại cụ thể cho Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS). Tuy nhiên, bệnh được mã hóa theo phân loại quốc tế bệnh tật ICD-10 với mã J80.

Bước 1. Bệnh sử và lý do đến khám

📚 Theo Y văn

Lý do đến khám
- Khó thở cấp tính, tăng dần
- Thở nhanh, gắng sức
- Tím tái (nếu nặng)
- Cảm giác hụt hơi, không đủ oxy
Bệnh sử/diễn tiến
- Khởi phát cấp tính trong vòng 1 tuần sau một yếu tố nguy cơ lâm sàng đã biết (ví dụ: nhiễm trùng huyết, viêm phổi nặng, chấn thương, viêm tụy cấp)
- Triệu chứng hô hấp mới hoặc xấu đi nhanh chóng
- Khó thở không đáp ứng với oxy liệu pháp thông thường
- Có thể kèm theo các triệu chứng của bệnh nền gây ARDS

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 2. Tiền sử, yếu tố nguy cơ

📚 Theo Y văn

Yếu tố nguy cơ trực tiếp (tổn thương phổi nguyên phát)
- Viêm phổi nặng (vi khuẩn, virus, nấm)
- Hít sặc dịch dạ dày hoặc chất độc
- Đuối nước
- Chấn thương ngực (dập phổi)
- Viêm mạch máu phổi
- Tổn thương phổi do thuốc (ví dụ: amiodarone, bleomycin)
- Viêm phổi do hóa chất
Yếu tố nguy cơ gián tiếp (tổn thương phổi thứ phát)
- Nhiễm trùng huyết (Sepsis) và sốc nhiễm trùng
- Viêm tụy cấp
- Bỏng nặng
- Chấn thương nặng (đặc biệt có gãy xương dài, đa chấn thương)
- Truyền máu khối lượng lớn (TRALI - Transfusion-Related Acute Lung Injury)
- Đông máu rải rác trong lòng mạch (DIC - Disseminated Intravascular Coagulation)
- Quá liều thuốc (ví dụ: opioid, aspirin)
- Bệnh lý gan nặng (ví dụ: suy gan cấp)

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 3. Triệu chứng, dấu hiệu

📚 Theo Y văn

Triệu chứng cơ năng
- Khó thở cấp tính, tăng dần
- Thở nhanh, gắng sức
- Ho (có thể có đờm)
- Đau ngực (ít gặp, nếu có thường do nguyên nhân nền hoặc biến chứng)
Dấu hiệu thực thể
- Hô hấp: Thở nhanh (>20 lần/phút), co kéo cơ hô hấp phụ (cơ liên sườn, cơ ức đòn chũm), tím tái (đặc biệt ở môi, đầu chi), ran ẩm, ran nổ ở phổi (thường lan tỏa hai bên), rì rào phế nang giảm.
- Tuần hoàn: Nhịp tim nhanh, huyết áp có thể bình thường, tăng hoặc giảm tùy thuộc vào nguyên nhân và tình trạng sốc.
- Thần kinh: Kích thích, lơ mơ, hôn mê (do thiếu oxy não hoặc bệnh nền).
- Các dấu hiệu của bệnh nền/nguyên nhân gây ARDS (ví dụ: sốt, dấu hiệu nhiễm trùng, chấn thương).

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 4. Hội chứng

📚 Theo Y văn

Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) theo tiêu chuẩn Berlin (2012)
- Khởi phát cấp tính: Trong vòng 1 tuần sau một yếu tố nguy cơ lâm sàng đã biết hoặc triệu chứng hô hấp mới/tồi tệ hơn.
- Hình ảnh X-quang ngực/CT scan: Thâm nhiễm hai bên không giải thích được hoàn toàn bằng tràn dịch màng phổi, xẹp phổi, hoặc nốt.
- Nguồn gốc phù phổi: Suy hô hấp không giải thích được hoàn toàn bằng suy tim hoặc quá tải dịch. Cần đánh giá khách quan (ví dụ: siêu âm tim) để loại trừ phù phổi do tim.
- Chỉ số oxy hóa máu (PaO2/FiO2): ≤ 300 mmHg với PEEP (Positive End-Expiratory Pressure) hoặc CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) ≥ 5 cmH2O.
Hội chứng đáp ứng viêm hệ thống (SIRS - Systemic Inflammatory Response Syndrome)
- Thân nhiệt >38°C hoặc <36°C
- Nhịp tim >90 lần/phút
- Thở nhanh >20 lần/phút hoặc PaCO2 <32 mmHg
- Bạch cầu >12.000/mm3 hoặc <4.000/mm3 hoặc >10% bạch cầu non

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate, Tiêu chuẩn Berlin 2012)

💬 Góp ý bước này

Bước 5. Chẩn đoán phân biệt

🔀 Chẩn đoán phân biệt (bấm tên bệnh để mở bài)

Phù phổi cấp do tim (Cardiogenic pulmonary edema) — Thường có tiền sử bệnh tim mạch (suy tim, bệnh mạch vành), BNP/Pro-BNP tăng cao (>500 pg/mL hoặc >1000 pg/mL), siêu âm tim có rối loạn chức năng thất trái, áp lực mao mạch phổi bít (PCWP) >18 mmHg (nếu đo được), hình ảnh X-quang có thể có bóng tim to, tái phân bố mạch máu phổi.

Viêm phổi nặng (Severe pneumonia) — ARDS là một biến chứng của viêm phổi nặng. Nếu chỉ có viêm phổi mà chưa đủ tiêu chuẩn ARDS (đặc biệt là PaO2/FiO2), thì chẩn đoán là viêm phổi nặng. Thâm nhiễm phổi thường khu trú hơn, có thể có bằng chứng vi sinh rõ ràng.

Xuất huyết phế nang lan tỏa (Diffuse alveolar hemorrhage) — Ho ra máu, thiếu máu cấp tính, dịch rửa phế quản có hồng cầu tăng dần. Thường liên quan đến bệnh tự miễn (ví dụ: lupus ban đỏ hệ thống, hội chứng Goodpasture).

Thuyên tắc phổi cấp (Acute pulmonary embolism) — Khó thở đột ngột, đau ngực kiểu màng phổi, có yếu tố nguy cơ thuyên tắc (bất động lâu, phẫu thuật gần đây, ung thư), D-dimer tăng cao, CTPA (Computed Tomography Pulmonary Angiography) có huyết khối trong động mạch phổi.

Viêm phổi kẽ cấp tính (Acute interstitial pneumonia - Hamman-Rich syndrome) — Bệnh hiếm gặp, diễn tiến nhanh tương tự ARDS nhưng không có yếu tố nguy cơ rõ ràng. Chẩn đoán xác định bằng sinh thiết phổi. Thường không đáp ứng với các điều trị thông thường của ARDS.

💬 Góp ý bước này

Bước 6. Cận lâm sàng, xét nghiệm

🔬 Cận lâm sàng — theo độ đặc hiệu

🥇 Khẳng định chẩn đoán, đánh giá mức độ suy hô hấp

Khí máu động mạch (ABG - Arterial Blood Gas)

PaO2/FiO2 ≤ 300 mmHg (ARDS nhẹ), ≤ 200 mmHg (ARDS trung bình), ≤ 100 mmHg (ARDS nặng) với PEEP/CPAP ≥ 5 cmH2O; PaO2 < 60 mmHg (suy hô hấp); PaCO2 ban đầu giảm, sau đó tăng khi suy hô hấp nặng; pH kiềm hô hấp ban đầu, sau đó toan hô hấp/chuyển hóa (theo Y văn: Tiêu chuẩn Berlin) — Đánh giá mức độ rối loạn trao đổi khí, phân loại mức độ ARDS.

🔬 Đặc hiệu cao, đánh giá mức độ tổn thương, loại trừ các bệnh lý khác

CT scan ngực

Không có ngưỡng số cụ thể, là mô tả hình ảnh — Hình ảnh kính mờ (ground-glass opacities), đông đặc phổi, thường ưu thế ở vùng phụ thuộc trọng lực.

📊 Hỗ trợ/gợi ý chẩn đoán, loại trừ các nguyên nhân khác

X-quang ngực thẳng

Không có ngưỡng số cụ thể, là mô tả hình ảnh — Thâm nhiễm phế nang lan tỏa hai bên, không giải thích được bằng tràn dịch, xẹp phổi, hoặc nốt.

📊 Hỗ trợ/gợi ý nguyên nhân (nhiễm trùng)

Công thức máu

Bạch cầu > 10.000/mm3 hoặc < 4.000/mm3 (nhiễm trùng); Giảm tiểu cầu < 100.000/mm3 (DIC) (theo Y văn: Tiêu chuẩn SIRS) — Đánh giá tình trạng viêm, nhiễm trùng, rối loạn đông máu.

📊 Hỗ trợ/gợi ý nguyên nhân nhiễm trùng, đánh giá mức độ viêm

CRP (C-reactive protein), Procalcitonin

CRP > 10 mg/L (viêm); Procalcitonin > 0.5 ng/mL (gợi ý nhiễm trùng huyết) (theo Y văn: Hướng dẫn Sepsis) — Các dấu ấn sinh học của phản ứng viêm và nhiễm trùng.

• Phân biệt ARDS với phù phổi cấp do tim

BNP (Brain Natriuretic Peptide) / Pro-BNP

BNP > 500 pg/mL hoặc Pro-BNP > 1000 pg/mL (gợi ý suy tim) (theo Y văn: Hướng dẫn ESC về suy tim) — Tăng cao trong suy tim, giúp loại trừ nguyên nhân tim mạch gây phù phổi.

• Xác định nguyên nhân nhiễm trùng

Cấy máu, cấy đờm, cấy dịch phế quản

Không có ngưỡng số cụ thể — Phát hiện vi khuẩn/nấm gây bệnh, định hướng điều trị kháng sinh.

• Loại trừ suy tim trái, đánh giá chức năng tim

Siêu âm tim

LVEF (Left Ventricular Ejection Fraction) < 50% (rối loạn chức năng tâm thu) (theo Y văn: Hướng dẫn ESC về suy tim) — Đánh giá chức năng thất trái, áp lực động mạch phổi, giúp phân biệt phù phổi do tim.

💬 Góp ý bước này

Bước 7. Chẩn đoán xác định

📚 Theo Y văn

Chẩn đoán xác định Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) dựa vào tiêu chuẩn Berlin (2012)
- Khởi phát cấp tính: Trong vòng 1 tuần sau một yếu tố nguy cơ lâm sàng đã biết hoặc triệu chứng hô hấp mới/tồi tệ hơn.
- Hình ảnh X-quang ngực/CT scan: Thâm nhiễm hai bên không giải thích được hoàn toàn bằng tràn dịch màng phổi, xẹp phổi, hoặc nốt.
- Nguồn gốc phù phổi: Suy hô hấp không giải thích được hoàn toàn bằng suy tim hoặc quá tải dịch. Cần đánh giá khách quan (ví dụ: siêu âm tim) để loại trừ phù phổi do tim.
- Chỉ số oxy hóa máu (PaO2/FiO2): ≤ 300 mmHg với PEEP hoặc CPAP ≥ 5 cmH2O.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Tiêu chuẩn Berlin 2012, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 8. Chẩn đoán mức độ/giai đoạn

📚 Theo Y văn

Phân loại mức độ ARDS dựa vào chỉ số PaO2/FiO2 (với PEEP hoặc CPAP ≥ 5 cmH2O)
- ARDS nhẹ: 200 mmHg < PaO2/FiO2 ≤ 300 mmHg.
- ARDS trung bình: 100 mmHg < PaO2/FiO2 ≤ 200 mmHg.
- ARDS nặng: PaO2/FiO2 ≤ 100 mmHg.
Các thăm dò xác định mức độ/giai đoạn
- Khí máu động mạch: Để tính chỉ số PaO2/FiO2.
- X-quang ngực/CT scan: Đánh giá mức độ lan rộng và tính chất của tổn thương phổi.
- Siêu âm tim: Đánh giá chức năng tim, loại trừ phù phổi do tim, hỗ trợ đánh giá tình trạng dịch.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Tiêu chuẩn Berlin 2012, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 9. Chẩn đoán nguyên nhân

📚 Theo Y văn

Nhiễm trùng
- Viêm phổi (vi khuẩn, virus, nấm): Cấy đờm, cấy dịch phế quản, PCR virus, X-quang/CT ngực.
- Nhiễm trùng huyết (Sepsis): Cấy máu, dấu hiệu SIRS, tăng Procalcitonin, CRP.
Hít sặc
- Hít sặc dịch dạ dày: Tiền sử nôn, rối loạn ý thức, đặt sonde dạ dày, hình ảnh X-quang/CT.
Chấn thương
- Chấn thương ngực, chấn thương nặng có gãy xương dài: Tiền sử chấn thương, hình ảnh X-quang/CT.
Viêm tụy cấp
- Đau bụng cấp, tăng amylase/lipase máu.
Truyền máu khối lượng lớn (TRALI)
- Tiền sử truyền máu trong vòng 6 giờ trước khi khởi phát ARDS.
Các nguyên nhân ít gặp khác
- Bỏng nặng, quá liều thuốc (opioid, aspirin), viêm mạch máu phổi, viêm phổi kẽ cấp tính, xuất huyết phế nang lan tỏa.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 10. Điều trị

💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)

💊 Liều tham khảo

Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.

📚 Bối cảnh: Nguyên tắc điều trị ARDS là điều trị hỗ trợ hô hấp, điều trị nguyên nhân và điều trị các biến chứng. Mục tiêu chính là duy trì oxy hóa máu đầy đủ và giảm thiểu tổn thương phổi do thở máy (VILI - Ventilator-Induced Lung Injury). Hỗ trợ hô hấp với chiến lược bảo vệ phổi (lung protective ventilation) là nền tảng. Điều trị nguyên nhân (ví dụ: kháng sinh cho nhiễm trùng, phẫu thuật cho chấn thương) và điều trị hỗ trợ khác (cân bằng dịch, dinh dưỡng, dự phòng huyết khối, loét dạ dày) cũng rất quan trọng.

Hỗ trợ hô hấp (Thở máy xâm lấn với chiến lược bảo vệ phổi)

⚙ Cung cấp oxy, loại bỏ CO2, giảm công hô hấp, duy trì áp lực dương cuối thì thở ra (PEEP) để chống xẹp phế nang, giới hạn áp lực đỉnh đường thở và thể tích khí lưu thông để tránh tổn thương phổi.

↔ Đây là một thủ thuật/chiến lược điều trị, không phải thuốc có liều. Các thông số thở máy cần được điều chỉnh liên tục: Thể tích khí lưu thông (Vt) 4-8 mL/kg cân nặng lý tưởng; Áp lực đỉnh đường thở (Pplat - Plateau pressure) giữ < 30 cmH2O; PEEP tối ưu hóa để duy trì oxy hóa máu và giảm tổn thương phổi (thường 5-15 cmH2O); FiO2 điều chỉnh để duy trì SpO2 88-95% hoặc PaO2 55-80 mmHg. Tư thế nằm sấp (Prone positioning) được chỉ định cho ARDS trung bình đến nặng (PaO2/FiO2 < 150 mmHg) trong ít nhất 12-16 giờ/ngày. Thở máy tần số cao dao động (HFOV - High-Frequency Oscillatory Ventilation) hoặc ECMO (Extra Corporeal Membrane Oxygenation) cân nhắc khi thở máy thông thường thất bại.

Thuốc giãn cơ

⚙ Giảm công hô hấp, cải thiện đồng bộ giữa bệnh nhân và máy thở, giảm áp lực đỉnh đường thở, đặc biệt trong ARDS nặng.

💊 Cisatracurium

Bolus 0.1-0.2 mg/kg IV, sau đó truyền duy trì 0.5-10 mcg/kg/phút IV · Tiêm tĩnh mạch

💊 Vecuronium

Bolus 0.08-0.1 mg/kg IV, sau đó truyền duy trì 0.8-1.2 mcg/kg/phút IV · Tiêm tĩnh mạch

↔ Chỉ dùng khi cần thiết, đặc biệt trong ARDS nặng để cải thiện oxy hóa máu và giảm VILI. Cần an thần đầy đủ trước khi dùng giãn cơ. Các thuốc trong nhóm này có thể thay thế nhau tùy theo tình trạng bệnh nhân và kinh nghiệm lâm sàng.

Thuốc an thần và giảm đau

⚙ Giảm lo âu, kích thích, đau, giúp bệnh nhân dung nạp máy thở tốt hơn và giảm công hô hấp.

💊 Midazolam

Bolus 0.02-0.08 mg/kg IV, sau đó truyền duy trì 0.04-0.2 mg/kg/giờ IV · Tiêm tĩnh mạch

💊 Propofol

Truyền duy trì 5-50 mcg/kg/phút IV · Tiêm tĩnh mạch

💊 Fentanyl

Bolus 0.5-2 mcg/kg IV, sau đó truyền duy trì 0.5-3 mcg/kg/giờ IV · Tiêm tĩnh mạch

↔ Lựa chọn thuốc và liều lượng tùy thuộc vào tình trạng bệnh nhân, mục tiêu an thần (thường RASS - Richmond Agitation-Sedation Scale - từ -2 đến 0). Các thuốc trong nhóm này có thể thay thế nhau.

Corticosteroid

⚙ Giảm phản ứng viêm hệ thống, có thể cải thiện oxy hóa máu và giảm thời gian thở máy ở một số bệnh nhân ARDS.

💊 Methylprednisolone

1-2 mg/kg/ngày IV, chia 2 lần, sau đó giảm liều dần (Liều và thời gian điều trị còn tranh cãi, thường dùng trong giai đoạn muộn của ARDS hoặc ARDS dai dẳng) · Tiêm tĩnh mạch

↔ Vai trò của corticosteroid trong ARDS còn gây tranh cãi. Có thể cân nhắc ở bệnh nhân ARDS nặng, kéo dài, đặc biệt nếu có viêm phổi tổ chức hóa. Cần theo dõi tác dụng phụ.

Kháng sinh (điều trị nguyên nhân nhiễm trùng)

⚙ Tiêu diệt vi khuẩn gây nhiễm trùng, là điều trị nguyên nhân nếu ARDS do nhiễm trùng.

💊 Piperacillin/Tazobactam

4.5 g IV mỗi 6-8 giờ · Tiêm tĩnh mạch

💊 Meropenem

1 g IV mỗi 8 giờ · Tiêm tĩnh mạch

💊 Vancomycin

15-20 mg/kg IV mỗi 8-12 giờ (điều chỉnh theo nồng độ thuốc trong máu) · Tiêm tĩnh mạch

↔ Lựa chọn kháng sinh ban đầu theo kinh nghiệm (phổ rộng), sau đó điều chỉnh theo kết quả cấy và kháng sinh đồ. Thời gian điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân và đáp ứng lâm sàng. Các thuốc trong nhóm này được chọn dựa trên tác nhân gây bệnh và độ nhạy cảm.

Cân bằng dịch

⚙ Duy trì cân bằng dịch âm hoặc cân bằng dịch trung tính để giảm phù phổi mà không gây sốc, tối ưu hóa chức năng tim mạch.

↔ Đây là một chiến lược quản lý, không phải thuốc có liều. Hạn chế dịch truyền, sử dụng lợi tiểu (ví dụ: Furosemide) nếu không có sốc và có bằng chứng quá tải dịch. Mục tiêu là duy trì huyết áp ổn định với lượng dịch tối thiểu cần thiết.

Dự phòng huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) và loét dạ dày do stress

⚙ Ngăn ngừa các biến chứng thường gặp ở bệnh nhân nặng nằm ICU.

💊 Enoxaparin (DVT prophylaxis)

40 mg tiêm dưới da mỗi ngày · Tiêm dưới da

💊 Pantoprazole (Stress ulcer prophylaxis)

40 mg IV mỗi ngày · Tiêm tĩnh mạch

↔ Cần đánh giá nguy cơ chảy máu trước khi dùng thuốc chống đông. Các thuốc trong nhóm này có thể thay thế nhau (ví dụ: Heparin không phân đoạn thay cho Enoxaparin; Omeprazole thay cho Pantoprazole).

⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.

💬 Góp ý bước này

Bước 11. Chống chỉ định, điều chỉnh theo bệnh kèm

📚 Theo Y văn

Chống chỉ định của một số biện pháp điều trị
- Tư thế nằm sấp: Chấn thương cột sống không ổn định, tăng áp lực nội sọ không kiểm soát, bỏng nặng vùng mặt/ngực, phẫu thuật bụng gần đây, mang thai.
- PEEP cao: Bệnh nhân có huyết động không ổn định, tràn khí màng phổi chưa dẫn lưu, bệnh phổi tắc nghẽn nặng (COPD - Chronic Obstructive Pulmonary Disease, hen phế quản).
Điều chỉnh theo bệnh kèm
- Suy tim: Cần theo dõi chặt chẽ cân bằng dịch, tránh quá tải dịch, sử dụng lợi tiểu thận trọng.
- Suy thận: Điều chỉnh liều thuốc thải trừ qua thận (kháng sinh, an thần, giãn cơ).
- Bệnh phổi mạn tính (COPD, hen): Cần theo dõi cẩn thận áp lực đường thở, nguy cơ tràn khí màng phổi, tự PEEP.
- Rối loạn đông máu: Cân nhắc khi dùng thuốc chống đông dự phòng, theo dõi sát nguy cơ chảy máu.
- Bệnh gan: Điều chỉnh liều thuốc chuyển hóa qua gan, theo dõi chức năng đông máu.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 12. Theo dõi đáp ứng

📚 Theo Y văn

Theo dõi lâm sàng
- Mức độ khó thở, tần số thở, co kéo cơ hô hấp phụ.
- Màu sắc da, niêm mạc (tím tái).
- Mức độ an thần, tri giác.
- Dấu hiệu sinh tồn: Huyết áp (HA), nhịp tim, nhiệt độ.
- Lượng nước tiểu, cân bằng dịch.
Theo dõi cận lâm sàng
- Khí máu động mạch: PaO2, PaCO2, pH, PaO2/FiO2 (đánh giá cải thiện oxy hóa máu và thông khí).
- Độ bão hòa oxy máu động mạch (SaO2/SpO2) liên tục.
- X-quang ngực: Đánh giá cải thiện thâm nhiễm phổi.
- Công thức máu, CRP, Procalcitonin: Đánh giá đáp ứng với điều trị nhiễm trùng, tình trạng viêm.
- Chức năng thận (creatinine, ure), điện giải đồ.
- Áp lực đường thở trên máy thở (Pplat, PEEP, áp lực đỉnh đường thở).
- Siêu âm tim: Đánh giá chức năng tim và tình trạng dịch.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 13. Biến chứng

📚 Theo Y văn

Biến chứng liên quan đến ARDS và bệnh nặng
- Suy đa tạng (MODS - Multiple Organ Dysfunction Syndrome): Suy thận cấp, Suy gan cấp, Rối loạn đông máu (DIC - Disseminated Intravascular Coagulation).
- Nhiễm trùng bệnh viện: Viêm phổi liên quan thở máy (VAP - Ventilator-Associated Pneumonia), Nhiễm trùng huyết thứ phát, nhiễm trùng đường tiết niệu.
- Yếu cơ do bệnh nặng (Critical Illness Myopathy/Neuropathy), teo cơ.
- Rối loạn dinh dưỡng.
Biến chứng liên quan đến thở máy và các can thiệp
- Tổn thương phổi do thở máy (VILI - Ventilator-Induced Lung Injury): Barotrauma (Tràn khí màng phổi, tràn khí trung thất), volutrauma, biotrauma.
- Loét đường tiêu hóa do stress, xuất huyết tiêu hóa.
- Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT - Deep Vein Thrombosis), Thuyên tắc phổi (PE - Pulmonary Embolism).
- Rối loạn nhịp tim.
- Tăng áp lực nội sọ (do PEEP cao hoặc thiếu oxy não).
- Biến chứng do đặt catheter tĩnh mạch trung tâm (nhiễm trùng, tràn khí màng phổi).

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 14. Chuyển tuyến, cờ đỏ

📚 Theo Y văn

Cờ đỏ (dấu hiệu nặng cần can thiệp khẩn cấp/chuyển tuyến)
- Suy hô hấp tiến triển nhanh, không đáp ứng với các biện pháp hỗ trợ hô hấp ban đầu (oxy liệu pháp, thở máy không xâm lấn).
- PaO2/FiO2 giảm liên tục hoặc < 100 mmHg dù đã tối ưu hóa thở máy với chiến lược bảo vệ phổi và PEEP cao.
- Tăng áp lực đỉnh đường thở (> 30 cmH2O) hoặc áp lực cao trên máy thở không kiểm soát được.
- Sốc không hồi phục, suy đa tạng tiến triển.
- Tràn khí màng phổi áp lực hoặc các biến chứng nặng khác của thở máy.
- Không thể duy trì oxy hóa máu hoặc thông khí đầy đủ dù đã áp dụng các biện pháp tối ưu.
Chuyển tuyến
- Bệnh nhân ARDS nặng cần các kỹ thuật hỗ trợ hô hấp cao cấp (ví dụ: ECMO, HFOV) mà cơ sở hiện tại không có khả năng thực hiện.
- Bệnh nhân cần các chuyên khoa sâu để điều trị nguyên nhân hoặc biến chứng phức tạp mà cơ sở hiện tại không đáp ứng được.
- Chuyển đến các trung tâm hồi sức tích cực có kinh nghiệm trong quản lý ARDS và các bệnh lý nguy kịch.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Hướng dẫn của Hội Hồi sức Cấp cứu Châu Âu/Mỹ, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

⭐ Bài này với bạn thế nào?

Hữu ích

Dễ sử dụng

Trình bày học thuật

Thấy bài hữu ích? Gửi cho bạn cùng lớp.