← Trang chủ

Viêm thận Lupus

ICD-10 · M32.14Nội tiết✓ Đã pre-check💎 Chuyên khoa3931/QĐ-BYT — Một số bệnh thận - tiết niệu
🔗 Triệu chứng / hội chứng liên quan — bấm để mở cửa tiếp cận
🟡 Protein niệu🧩 Hội chứng thận hư
📖 Tổng quan bệnh học
Định nghĩa: Viêm thận Lupus là một biến chứng nghiêm trọng của Lupus ban đỏ hệ thống (SLE), đặc trưng bởi tình trạng viêm cầu thận do lắng đọng phức hợp miễn dịch và tự kháng thể. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn tính và suy thận ở bệnh nhân SLE.
Dịch tễ: Viêm thận Lupus ảnh hưởng đến khoảng 30-60% bệnh nhân Lupus ban đỏ hệ thống, thường gặp hơn ở phụ nữ trẻ và các nhóm dân tộc thiểu số như người Mỹ gốc Phi, gốc Á và gốc Tây Ban Nha. Bệnh thường xuất hiện trong vòng 5 năm đầu sau chẩn đoán SLE.
Cơ chế bệnh sinh: Cơ chế bệnh sinh chính là sự hình thành và lắng đọng các phức hợp miễn dịch (chủ yếu là kháng thể kháng DNA chuỗi kép - anti-dsDNA) tại cầu thận. Sự lắng đọng này kích hoạt hệ thống bổ thể và thu hút các tế bào viêm, dẫn đến tổn thương cấu trúc cầu thận và ống kẽ thận. Điều này gây ra viêm, xơ hóa và suy giảm chức năng thận.
Phân loại: Viêm thận Lupus được phân loại theo Hiệp hội Thận học Quốc tế (ISN) và Hiệp hội Bệnh học Thận (RPS) thành 6 lớp dựa trên tổn thương mô học cầu thận: Lớp I (viêm cầu thận tối thiểu), Lớp II (viêm cầu thận tăng sinh gian mạch), Lớp III (viêm cầu thận tăng sinh khu trú), Lớp IV (viêm cầu thận tăng sinh lan tỏa), Lớp V (viêm cầu thận màng), và Lớp VI (viêm cầu thận xơ hóa tiến triển).
Bước 1. Bệnh sử và lý do đến khám
📚 Theo Y văn
  • Lý do đến khám
    • Phù (mặt, chân)
    • Tiểu máu (nước tiểu đỏ/sẫm màu)
    • Tiểu bọt (nghi ngờ protein niệu)
    • Tăng huyết áp mới phát hiện hoặc khó kiểm soát
    • Mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn (triệu chứng suy thận)
    • Các triệu chứng toàn thân của Lupus ban đỏ hệ thống (sốt, đau khớp, ban đỏ, rụng tóc...)
  • Bệnh sử/Diễn tiến
    • Thời gian xuất hiện và diễn tiến của các triệu chứng trên
    • Tiền sử đã được chẩn đoán Lupus ban đỏ hệ thống và quá trình điều trị
    • Các đợt kịch phát hoặc ổn định của bệnh Lupus
📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
💬 Góp ý bước này
Bước 2. Tiền sử, yếu tố nguy cơ
📚 Theo Y văn
  • Tiền sử bệnh
    • Lupus ban đỏ hệ thống (SLE) đã được chẩn đoán
    • Các bệnh tự miễn khác (ví dụ: hội chứng Sjogren, viêm khớp dạng thấp)
  • Yếu tố nguy cơ phát triển viêm thận lupus ở bệnh nhân SLE
    • Chủng tộc (người Mỹ gốc Phi, gốc Á, gốc Tây Ban Nha có nguy cơ cao hơn)
    • Giới tính (nữ giới có nguy cơ cao hơn)
    • Hoạt động bệnh SLE cao (biểu hiện toàn thân nặng, nồng độ bổ thể thấp, anti-dsDNA cao)
    • Yếu tố di truyền
📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
💬 Góp ý bước này
Bước 3. Triệu chứng, dấu hiệu
📋 Theo Bộ Y tế
  • Biểu hiện viêm không đặc hiệu
    • Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân nhiễm khuẩn, đặc biệt là lao.
  • Biểu hiện thận
    • Protein niệu dương tính 1(+) trở lên (>0,2 g/24 h)
    • Hồng cầu niệu
    • Trụ niệu
  • Các biểu hiện khác của Lupus ban đỏ hệ thống (nếu có)
    • Tốc độ máu lắng tăng
    • Gamaglobulin máu tăng
📚 Theo Y văn
  • Triệu chứng toàn thân
    • Mệt mỏi, sụt cân
    • Đau khớp, viêm khớp
    • Ban đỏ cánh bướm, nhạy cảm ánh sáng
    • Rụng tóc
    • Viêm màng thanh dịch (viêm màng phổi, viêm màng ngoài tim)
  • Dấu hiệu thực thể
    • Phù (mặt, mi mắt, chân)
    • Tăng huyết áp
    • Thiếu máu (da xanh xao)
📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
💬 Góp ý bước này
Bước 4. Hội chứng
📚 Theo Y văn
  • Hội chứng thận hư: Protein niệu > 3.5g/24h, Albumin máu < 30g/L, Phù toàn thân, Tăng lipid máu.
  • Hội chứng thận cấp: Tiểu máu, Protein niệu, Tăng huyết áp, Phù, Suy thận cấp (tăng creatinine máu).
  • Hội chứng cầu thận cấp: Tiểu máu (thường là tiểu máu vi thể, có thể đại thể), Protein niệu (thường dưới ngưỡng thận hư), Tăng huyết áp, Phù (thường nhẹ), Suy thận cấp (giảm mức lọc cầu thận).
  • Hội chứng viêm cầu thận tiến triển nhanh: Suy giảm chức năng thận nhanh chóng (trong vài tuần đến vài tháng), Tiểu máu, Protein niệu, Có thể có tăng huyết áp và phù.
📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (ví dụ: KDIGO, UpToDate)
💬 Góp ý bước này
Bước 5. Chẩn đoán phân biệt
🔀 Chẩn đoán phân biệt (bấm tên bệnh để mở bài)
Viêm cầu thận hậu nhiễm liên cầu — Thường có tiền sử nhiễm liên cầu khuẩn (viêm họng, chốc lở) 1-3 tuần trước, bổ thể C3 giảm nhưng thường hồi phục sau 6-8 tuần, anti-dsDNA âm tính, ANA âm tính.
Bệnh thận IgA (Berger's disease) — Thường tiểu máu đại thể tái phát sau nhiễm trùng hô hấp trên, bổ thể bình thường, anti-dsDNA âm tính, ANA âm tính, sinh thiết thận có lắng đọng IgA ưu thế.
Viêm mạch liên quan ANCA (ANCA-associated vasculitis) — Có thể có tổn thương thận (viêm cầu thận hoại tử hình liềm), nhưng thường có kháng thể ANCA dương tính (c-ANCA/PR3-ANCA hoặc p-ANCA/MPO-ANCA), anti-dsDNA âm tính, ANA âm tính, không có các biểu hiện toàn thân đặc trưng của SLE.
Bệnh thận do thuốc (ví dụ: NSAIDs, Lithium) — Tiền sử sử dụng thuốc, thường không có các tiêu chuẩn chẩn đoán SLE, anti-dsDNA âm tính, ANA âm tính, cải thiện sau khi ngừng thuốc.
Bệnh thận đái tháo đường — Tiền sử đái tháo đường lâu năm, thường chỉ có protein niệu đơn thuần ở giai đoạn đầu, không có tiểu máu hoặc trụ hồng cầu, anti-dsDNA âm tính, ANA âm tính, sinh thiết thận có tổn thương đặc trưng của bệnh thận đái tháo đường.
💬 Góp ý bước này
Bước 6. Cận lâm sàng, xét nghiệm
🔬 Cận lâm sàng — theo độ đặc hiệu
🥇 Khẳng định chẩn đoán
Protein niệu 24 giờ
>0,2 g/24h — Tiêu chuẩn chẩn đoán tổn thương thận trong Lupus.
Sinh thiết thận
Không có ngưỡng số — Xác định thể mô bệnh học của viêm thận lupus, hướng dẫn điều trị và tiên lượng.
🔬 Đặc hiệu cao
Kháng thể kháng nhân (ANA)
Dương tính (thường >1:80 hoặc >1:160) (theo Y văn) — Tiêu chuẩn chẩn đoán Lupus ban đỏ hệ thống.
Kháng thể kháng DNA chuỗi kép (anti-dsDNA)
Dương tính (theo Y văn) — Tiêu chuẩn chẩn đoán Lupus ban đỏ hệ thống, liên quan chặt chẽ đến viêm thận lupus và hoạt động bệnh.
Tế bào LE
Dương tính (theo Y văn) — Tiêu chuẩn chẩn đoán Lupus ban đỏ hệ thống (ít dùng hiện nay).
📊 Hỗ trợ/gợi ý
Tổng phân tích nước tiểu
Protein niệu dương tính 1(+) trở lên — Gợi ý tổn thương cầu thận. Protein niệu >0,2 g/24h là tiêu chuẩn chẩn đoán viêm thận lupus.
Tổng phân tích nước tiểu
Hồng cầu niệu — Gợi ý tổn thương viêm cầu thận.
Tổng phân tích nước tiểu
Trụ niệu (đặc biệt trụ hồng cầu) — Bằng chứng tổn thương viêm cầu thận hoạt động.
Tốc độ máu lắng (ESR)
>20 mm/giờ (theo Y văn) — Chỉ điểm tình trạng viêm không đặc hiệu, hoạt động bệnh.
Gamaglobulin máu
Tăng (theo Y văn) — Chỉ điểm tình trạng viêm không đặc hiệu, hoạt động bệnh.
Bổ thể C3, C4
Giảm (theo Y văn) — Chỉ điểm hoạt động bệnh Lupus, đặc biệt là viêm thận.
Creatinine máu, eGFR
Tăng creatinine, giảm eGFR (theo Y văn) — Đánh giá chức năng thận.
💬 Góp ý bước này
Bước 7. Chẩn đoán xác định
📋 Theo Bộ Y tế
  • Chẩn đoán xác định viêm thận lupus phải khẳng định được 2 yếu tố sau:
    • Đủ tiêu chuẩn chẩn đoán Lupus ban đỏ hệ thống theo tiêu chuẩn quốc tế (Xem bài Lupus).
    • Có tổn thương thận được biểu hiện bằng có protein niệu thường xuyên và/hoặc hồng cầu, trụ hạt mà chủ yếu là trụ hồng cầu.
  • Kinh nghiệm chẩn đoán viêm thận lupus của khoa thận bệnh viện Bạch Mai:
    • Có biểu hiện viêm không đặc hiệu: Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân nhiễm khuẩn, đặc biệt là lao; Tốc độ máu lắng tăng, Gamaglobulin máu tăng.
    • Có 4/11 tiêu chuẩn chẩn đoán Lupus ban đỏ hệ thống trong đó có 1 tiêu chuẩn về miễn dịch học (hoặc kháng thể kháng nhân (+), hoặc kháng thể kháng DNA (+), hoặc tế bào LE (+)).
    • Biểu hiện thận: phải có protein niệu dương tính 1(+) trở lên (>0,2 g/24 h), có thể có kèm theo hồng cầu niệu, trụ niệu.
💬 Góp ý bước này
Bước 8. Chẩn đoán mức độ/giai đoạn
📋 Theo Bộ Y tế
  • Phân loại theo tổn thương mô bệnh học thận (dựa trên sinh thiết thận)
    • Viêm thận lupus class I: Viêm cầu thận lupus tối thiểu
    • Viêm thận lupus class II: Viêm cầu thận lupus tăng sinh gian mạch
    • Viêm thận lupus class III: Viêm cầu thận lupus tăng sinh khu trú
    • Viêm thận lupus class IV: Viêm cầu thận lupus tăng sinh lan tỏa
    • Viêm thận lupus class V: Viêm cầu thận lupus màng
    • Viêm thận lupus class VI: Viêm cầu thận lupus xơ hóa tiến triển
📚 Theo Y văn
  • Thăm dò xác định giai đoạn
    • Sinh thiết thận: Là tiêu chuẩn vàng để phân loại mô bệnh học theo hệ thống phân loại của Hiệp hội Thận học Quốc tế và Hiệp hội Bệnh học Thận (ISN/RPS classification).
    • Đánh giá chức năng thận: Creatinine máu, eGFR để xác định mức độ suy giảm chức năng thận.
    • Định lượng protein niệu 24 giờ: Để đánh giá mức độ protein niệu.
    • Xét nghiệm miễn dịch: Nồng độ bổ thể (C3, C4), anti-dsDNA để đánh giá hoạt động bệnh.
📖 Nguồn: ISN/RPS classification, KDIGO Guidelines
💬 Góp ý bước này
Bước 9. Chẩn đoán nguyên nhân
📋 Theo Bộ Y tế
  • Viêm thận lupus là biến chứng thận của bệnh Lupus ban đỏ hệ thống (SLE).
📚 Theo Y văn
  • Cơ chế bệnh sinh
    • Lupus ban đỏ hệ thống là một bệnh tự miễn mạn tính, trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các mô và cơ quan của chính nó.
    • Viêm thận lupus là một mẫu hình bệnh lý kiểu “phức hợp miễn dịch” (đáp ứng quá mẫn típ III), do sự lắng đọng của các phức hợp kháng nguyên-kháng thể trong cầu thận, gây ra phản ứng viêm và tổn thương thận.
📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
💬 Góp ý bước này
Bước 10. Điều trị
📋 Theo Bộ Y tế
  • Điều trị cụ thể viêm thận lupus phụ thuộc vào thể tổn thương mô bệnh học
    • Viêm thận lupus class I: Chỉ điều trị những biểu hiện ngoài thận.
    • Viêm thận lupus class II: Điều trị những biểu hiện ngoài thận. Khi có tình trạng lâm sàng nặng nên cần sinh thiết lại thận. Nếu có thay đổi về thể tổn thương mô bệnh học thận sẽ điều trị như thể tổn thương (class) mới.
    • Viêm thận lupus class III: Tổn thương nhẹ chủ yếu điều trị bằng liệu pháp corticoids. Nếu tổn thương nặng điều trị như viêm cầu thận lupus type IV.
    • Viêm thận lupus class IV-V: Là thể nặng nhất, cần điều trị tích cực. Có nhiều thuốc ức chế miễn dịch có thể lựa chọn tùy thuộc vào bệnh nhân có chống chỉ định với nhóm nào, thầy thuốc có thể lựa chọn một trong những phác đồ.
  • Điều trị trong điều kiện ở Việt Nam chưa sinh thiết thận được cho tất cả các bệnh nhân
    • Bệnh nhân không có triệu chứng lâm sàng, chỉ có rối loạn nhẹ về nước tiểu (protein niệu dưới 1g/24g, không có hồng cầu niệu hoặc hồng cầu niệu ít): Điều trị chủ yếu là điều trị các biểu hiện ngoài thận.
    • Bệnh nhân có hội chứng cầu thận cấp: Có thể chọn 1 trong các phác đồ sau (Prednison, Cyclophosphamid, Azathioprine, Cyclosporine A, Mycophenolate Mofetil, phối hợp corticoids với các thuốc miễn dịch khác, truyền liều cao methylprednison hoặc Cyclophosphamid).
  • Điều trị các biểu hiện ngoài thận và biến chứng của bệnh lupus ban đỏ hệ thống
    • Những biểu hiện ngoài thận nặng hơn bao gồm viêm khớp không đáp ứng với thuốc kháng viêm giảm đau không steroids, viêm tràn dịch màng tim, màng phổi; viêm cơ tim, biểu hiện não, viêm phổi do Lupus cần sử dụng liệu pháp corticoid và điều trị hỗ trợ theo chuyên khoa, tùy theo tình trạng của bệnh nhân.
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Nguyên tắc điều trị: Chưa có điều trị đặc hiệu. Các thuốc sử dụng chủ yếu là ức chế quá trình viêm hoặc can thiệp vào chức năng miễn dịch. Điều trị các đợt kịch phát xen kẽ các đợt bệnh ổn định. Cân nhắc giữa tác dụng chính và tác dụng phụ của thuốc. Nếu có điều kiện, điều trị dựa trên phân loại mô bệnh học là tốt nhất. Điều trị các biểu hiện ngoài thận của bệnh Lupus. Mục tiêu điều trị: Nhanh chóng phục hồi chức năng thận, tránh gây tổn thương thêm cho thận, hạn chế tiến triển đến suy thận mạn tính, đạt được các mục tiêu trên bằng các liệu pháp miễn dịch với ít độc tính nhất.
Corticosteroids
⚙ Ức chế miễn dịch và chống viêm mạnh.
💊 Prednisolon (hoặc cùng nhóm tính liều tương đương)
1mg/kg/24h hoặc 2mg/kg/cách ngày trong 3 – 6 tháng, không quá 80mg/ngày và không quá 120mg cách ngày. Sau đó giảm liều dần xuống liều củng cố bằng nửa liều tấn công và duy trì có thể hàng năm với liều thấp ≤ 20mg/24h. · Uống
💊 Methylprednisolon (liều pulse)
1000mg pha trong dung dịch glucose 5% truyền tĩnh mạch chậm trên một giờ, 3 ngày liên tục, sau đó tiếp tục liều uống 0,4 – 0,5mg/kg/24h, có thể nhắc lại mỗi tháng 1 liều đơn (1 ngày) trong 6 tháng. · Tiêm tĩnh mạch
↔ Các thuốc trong nhóm này có thể thay thế nhau tùy theo tình trạng bệnh nhân và kinh nghiệm của bác sĩ. Liều pulse Methylprednisolon thường dùng trong trường hợp bệnh nặng hoặc không đáp ứng với điều trị uống.
Thuốc ức chế miễn dịch
⚙ Ức chế sự tăng sinh và chức năng của các tế bào miễn dịch, giảm sản xuất kháng thể.
💊 Cyclophosphamid (Endoxan)
Liều uống tấn công: 3mg/kg/24h trong 2 -3 tháng, không vượt quá 4mg/kg/24h. Sau đó giảm liều củng cố bằng nửa liều tấn công và duy trì liều thấp ≈ 50mg/24h, thời gian điều trị không nên quá 1 năm. Liều pulse: 0,7g – 1g/m2 diện tích cơ thể pha truyền tĩnh mạch 1 tháng 1 lần trong 6 tháng, sau đó 3 tháng 1 lần có thể đến 9 lần tùy theo đáp ứng của bệnh nhân. · Uống hoặc Tiêm tĩnh mạch
💊 Azathioprin (Imurel)
Liều uống tấn công: 3mg/kg/24h trong 2 -3 tháng. Sau đó giảm liều củng cố bằng nửa liều tấn công và duy trì liều thấp 50mg/24h trong 1 năm hoặc hơn nếu bệnh nhân dung nạp được thuốc. · Uống
💊 Cyclosporine A
3-4mg/kg/24h trong 3 tháng hoặc hơn. Sau đó giảm xuống liều duy trì khoảng 2mg/kg/24h có thể hàng năm. Có thể phối hợp với liều thấp corticoids (≈20mg/24h). · Uống
💊 Mycophenolate Mofetil (CELLCEPT)
Liều dùng ban đầu từ 2-3g/24h có thể dùng kéo dài tới 12 tháng. · Uống
↔ Các thuốc này thường được sử dụng phối hợp với corticosteroids hoặc thay thế nhau tùy theo thể mô bệnh học, đáp ứng điều trị, tác dụng phụ và tình trạng bệnh nhân. MMF được ưu tiên trong nhiều phác đồ hiện đại.
Kháng thể đơn dòng
⚙ Tiêu diệt tế bào Lympho B, được cho là có vai trò trung tâm trong bệnh sinh Lupus.
💊 Rituximab
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
↔ Rituximab là một liệu pháp mới đang được thử nghiệm lâm sàng hoặc sử dụng trong các trường hợp kháng trị.
Lọc huyết tương (Plasmapheresis)
⚙ Loại bỏ các phức hợp miễn dịch lưu hành và các yếu tố gây viêm khác khỏi máu.
↔ Thay 3-4 lít huyết tương mỗi tuần bằng huyết tương hay sản phẩm thay thế. Được chỉ định đặc biệt cho những bệnh nhân có bằng chứng tăng rõ rệt phức hợp miễn dịch lưu hành. Đồng thời vẫn phải kết hợp điều trị tấn công bằng corticoids và các thuốc ức chế miễn dịch.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.
💬 Góp ý bước này
Bước 11. Chống chỉ định, điều chỉnh theo bệnh kèm
📋 Theo Bộ Y tế
  • Tác dụng phụ và nguy cơ cần chú ý khi điều trị
    • Methylprednisolon: Nguy cơ tăng huyết áp và tình trạng nhiễm trùng.
    • Cyclophosphamid: Tác dụng phụ giảm bạch cầu, suy buồng trứng, vô tinh trùng, viêm bàng quang chảy máu, ung thư bàng quang, tình trạng nhiễm trùng.
    • Azathioprine: Gây độc cho tủy xương làm giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu, tăng nguy cơ gây ung thư.
    • Cyclosporine A: Suy gan, suy thận, tăng nguy cơ ung thư.
📚 Theo Y văn
  • Chống chỉ định chung của thuốc ức chế miễn dịch
    • Nhiễm trùng cấp tính chưa kiểm soát.
    • Suy tủy nặng.
    • Mang thai và cho con bú (tùy thuốc).
  • Điều chỉnh liều theo bệnh kèm
    • Suy thận: Cần điều chỉnh liều của nhiều thuốc ức chế miễn dịch (ví dụ: Mycophenolate Mofetil, Cyclosporine A).
    • Suy gan: Cần điều chỉnh liều của các thuốc chuyển hóa qua gan.
    • Tăng huyết áp: Cần kiểm soát huyết áp chặt chẽ, đặc biệt khi dùng corticosteroids.
    • Đái tháo đường: Cần kiểm soát đường huyết, đặc biệt khi dùng corticosteroids.
📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
💬 Góp ý bước này
Bước 12. Theo dõi đáp ứng
📋 Theo Bộ Y tế
  • Đánh giá đáp ứng điều trị
    • Tùy theo đáp ứng của bệnh nhân (đối với Cyclophosphamid).
    • Giảm protein niệu và hồng cầu niệu, đưa nồng độ bổ thể về mức bình thường, tăng nồng độ albumin máu (đối với Mycophenolate Mofetil).
    • Tỷ lệ tái phát thấp (đối với Mycophenolate Mofetil).
    • Bệnh có thể tái phát sau khi giảm liều hoặc dừng thuốc (đối với Cyclosporine A).
📚 Theo Y văn
  • Các chỉ số theo dõi đáp ứng điều trị
    • Lâm sàng: Cải thiện phù, huyết áp, các triệu chứng toàn thân của SLE.
    • Chức năng thận: Creatinine máu, eGFR (ổn định hoặc cải thiện).
    • Nước tiểu: Giảm protein niệu 24 giờ, giảm hồng cầu niệu, hết trụ niệu.
    • Miễn dịch: Tăng nồng độ bổ thể (C3, C4), giảm nồng độ anti-dsDNA.
    • Công thức máu: Theo dõi bạch cầu, tiểu cầu (đặc biệt khi dùng thuốc ức chế tủy).
    • Chức năng gan: Theo dõi men gan (đặc biệt khi dùng thuốc độc gan).
    • Tác dụng phụ của thuốc: Theo dõi nhiễm trùng, tăng huyết áp, đái tháo đường, loãng xương, độc tính bàng quang, suy buồng trứng.
  • Tần suất theo dõi
    • Định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
📖 Nguồn: KDIGO Guidelines, EULAR/ERA-EDTA recommendations
💬 Góp ý bước này
Bước 13. Biến chứng
📋 Theo Bộ Y tế
  • Biến chứng của bệnh Lupus ban đỏ hệ thống
    • Viêm khớp không đáp ứng với thuốc kháng viêm giảm đau không steroids.
    • Viêm tràn dịch màng tim, màng phổi.
    • Viêm cơ tim.
    • Biểu hiện não (ví dụ: co giật, rối loạn tâm thần).
    • Viêm phổi do Lupus.
  • Biến chứng thận
    • Suy thận mạn tính (tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối).
  • Biến chứng do điều trị
    • Nhiễm trùng (do ức chế miễn dịch).
    • Tăng huyết áp.
    • Giảm bạch cầu, suy buồng trứng, vô tinh trùng, viêm bàng quang chảy máu, ung thư bàng quang (do Cyclophosphamid).
    • Độc cho tủy xương, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, Thiếu máu, tăng nguy cơ ung thư (do Azathioprine).
    • Suy gan, suy thận, tăng nguy cơ ung thư (do Cyclosporine A).
💬 Góp ý bước này
Bước 14. Chuyển tuyến, cờ đỏ
📋 Theo Bộ Y tế
  • Chuyển tuyến
    • Bệnh nhân cần được đến khám chuyên khoa thận khi đã có biểu hiện viêm thận do lupus, cần được bác sĩ chuyên khoa tư vấn, đưa ra lời khuyên về chế độ điều trị, chế độ sinh hoạt và theo dõi định kỳ.
📚 Theo Y văn
  • Cờ đỏ (Red flags) cần chuyển tuyến khẩn cấp hoặc điều trị tích cực
    • Suy giảm chức năng thận nhanh chóng (tăng creatinine máu > 25% trong vòng 3 tháng).
    • Protein niệu tăng nhanh hoặc đạt ngưỡng thận hư mới.
    • Tiểu máu đại thể mới xuất hiện hoặc nặng lên.
    • Tăng huyết áp nặng, khó kiểm soát.
    • Các biểu hiện toàn thân nặng của SLE (ví dụ: viêm mạch, viêm thần kinh trung ương, thiếu máu tan máu nặng).
    • Nhiễm trùng nặng hoặc nhiễm trùng cơ hội.
    • Không đáp ứng với điều trị tấn công ban đầu.
📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
💬 Góp ý bước này