Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Mục tiêu điều trị hạ calci máu là nhanh chóng kiểm soát các triệu chứng cấp tính, đặc biệt là các biểu hiện thần kinh cơ và tim mạch, sau đó duy trì nồng độ calci máu ổn định trong giới hạn bình thường và điều trị nguyên nhân gây bệnh. Cần theo dõi chặt chẽ nồng độ calci máu và các biến chứng trong quá trình điều trị.
Bổ sung Calci đường tĩnh mạch (Điều trị hạ calci máu cấp)
⚙ Cung cấp calci trực tiếp vào máu để nhanh chóng nâng nồng độ calci huyết tương, giảm kích thích thần kinh cơ.
💊 Calci gluconat
2g (20ml dung dịch 10%) tiêm chậm tĩnh mạch trong 10 phút. Sau đó có thể tiêm ngày nhiều lần hoặc truyền 6g pha trong 500ml dung dịch Dextro 5% trong 4 - 6 giờ. · Tiêm tĩnh mạch chậm, truyền tĩnh mạch.
💊 Calci clorid
2g tiêm chậm tĩnh mạch trong 10 phút (liều tương đương calci gluconat, nhưng chứa nhiều calci nguyên tố hơn). · Tiêm tĩnh mạch chậm.
↔ Tốc độ truyền phải phù hợp để duy trì mức calci máu trong khoảng 8 - 9 mg/dl (≥2mmol/l). Không được pha trộn calci và bicarbonate để truyền. Ở những người bệnh sử dụng Digoxin phải theo dõi điện tim. Tiêm calci nhanh tĩnh mạch có thể gây ngừng tim, nếu tiêm ra ngoài mạch máu sẽ gây hoại tử da và tổ chức dưới da xung quanh vị trí tiêm.
Bổ sung Calci đường uống (Điều trị hạ calci máu cấp ở trẻ nhỏ)
⚙ Cung cấp calci qua đường tiêu hóa để hỗ trợ điều trị cấp tính ở trẻ nhỏ.
💊 Calci loại 10%
15 ml mỗi lần, 3 - 4 lần/ngày. · Uống.
💊 Hỗn dịch Calcilactat 6%
5ml mỗi lần, 3 - 4 lần/ngày. · Uống.
↔ Các thuốc này có thể thay thế nhau tùy theo tình trạng và khả năng dung nạp của trẻ.
Bổ sung Calci đường uống (Điều trị hạ calci máu mạn tính)
⚙ Bổ sung calci qua đường tiêu hóa để duy trì nồng độ calci máu ổn định lâu dài.
💊 Calcicarbonat (viên 250mg hoặc 500mg)
Khởi đầu 1 - 2g/ngày. Thời gian điều trị kéo dài, uống 0,5 - 1g/ngày. · Uống.
↔ Calcicarbonat hấp thu rất tốt với thức ăn, kể cả với những người bệnh bị thiếu toan dịch vị.
Bổ sung Vitamin D (Điều trị hạ calci máu mạn tính)
⚙ Tăng hấp thu calci ở ruột và điều hòa chuyển hóa calci, cần thiết cho việc duy trì nồng độ calci máu.
💊 Vitamin D (cholecalciferol/ergocalciferol)
Trường hợp thiếu vitamin D trong bữa ăn hàng ngày: 400 - 1000đv/ngày. Các bệnh hạ calci máu khác: liều khởi đầu 50.000UI/ngày, liều duy trì 25.000 – 100.000 UI/ ngày. Có thể tăng liều trong thời gian 4 - 6 tuần. · Uống.
💊 Calcitriol (viên 0,25μg hoặc 0,5μg)
Uống liều khởi đầu 0,25μg/ ngày, có thể tăng liều thuốc sau 2 đến 4 tuần. Liều duy trì từ 0,5 đến 2μg/ ngày. · Uống.
↔ Calcitriol đắt hơn vitamin D thông thường nhưng ít nguy cơ ngộ độc, là lựa chọn tốt nhất cho đa số người bệnh. Trường hợp tăng phosphate máu nặng (dưới 6,5 mg/dl), bắt buộc uống phosphate trước khi uống vitamin D.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.