Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo⚠ Cần kiểm tra liều
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
⚠ Cần kiểm tra liều — điểm nghi vấn cần đối chiếu lại phác đồ:
- Liều tối đa Carbamazepine (Tegretol) 60mg/kg/ngày là quá cao và nguy hiểm, vượt xa liều điều trị thông thường và có thể gây độc tính.
📚 Bối cảnh: Nguyên tắc điều trị động kinh bao gồm: chẩn đoán đúng loại cơn để chọn đúng thuốc, thăm dò liều lượng phù hợp cho từng cơ thể. Thuốc được dùng từ liều thấp đến cao, tăng dần liều lượng cho đến khi kiểm soát được cơn. Sau khi cơn động kinh được kiểm soát, cần duy trì liều thuốc từ 1-2 năm. Nếu bệnh nhân không còn lên cơn trong thời gian này, có thể xem xét giảm dần liều thuốc. Tuyệt đối không được cắt thuốc đột ngột vì có nguy cơ gây ra trạng thái động kinh liên tục. Nếu đã tăng đến liều tối đa của một thuốc mà vẫn không cắt được cơn, cần thay bằng thuốc khác. Hạn chế dùng đồng thời 2 hay nhiều thuốc kháng động kinh. Cần theo dõi chặt chẽ tác dụng phụ của thuốc để có biện pháp khắc phục kịp thời. Nếu xác định được nguyên nhân gây động kinh, cần điều trị theo nguyên nhân đó. Trong trường hợp không tìm được nguyên nhân hoặc nguyên nhân không thể điều trị được, điều trị thuốc kháng động kinh là phương pháp chính.
Thuốc kháng động kinh (Antiepileptic Drugs - AEDs)
⚙ Các thuốc này hoạt động thông qua nhiều cơ chế khác nhau như ổn định màng tế bào thần kinh, tăng cường hoạt động của GABA (chất dẫn truyền thần kinh ức chế), hoặc ức chế kênh ion natri/canxi, từ đó làm giảm sự phóng điện kịch phát của các tế bào thần kinh vỏ não.
💊 Phenobarbital
60 - 120mg/ ngày · uống một lần
💊 Phenytoin
Người lớn 200 - 600 mg/ ngày; Trẻ em 5 - 8mg/ kg/ ngày · uống
💊 Tegretol (Carbamazepine)
300 - 600mg/ ngày (liều khởi đầu, tăng dần trong một tuần); Liều tối đa 60mg/kg/ngày · uống, chia 3 lần
💊 Ethosuccimide
Người lớn: 750 - 1500mg/ngày; Trẻ em dưới 6 tuổi: 20 - 30mg/kg/ngày; Trẻ em trên 6 tuổi: 0,5g - 1g/ngày · uống
↔ Các thuốc trong nhóm này được lựa chọn dựa trên loại cơn động kinh và hội chứng động kinh cụ thể. Phenobarbital, Phenytoin, Tegretol thường được dùng cho cơn lớn và cơn cục bộ. Ethosuccimide đặc hiệu cho cơn vắng ý thức. Các thuốc này có thể thay thế nhau tùy theo đáp ứng và tác dụng phụ của bệnh nhân.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.