Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Điều trị viêm tai giữa ứ dịch cần cá thể hóa, phụ thuộc vào tác nhân gây bệnh, thời gian mắc bệnh, mức độ nghiêm trọng của tình trạng nghe kém và mức độ ảnh hưởng của việc nghe kém. Đối với viêm tai giữa nhẹ, không biến chứng có thể điều trị bảo tồn bằng các loại thuốc. Đối với viêm tai giữa mãn tính hoặc tái phát nhiều lần và giảm thính lực nghiêm trọng ảnh hưởng đến ngôn ngữ và lời nói, phẫu thuật cần được chỉ định sớm, nhất là ở trẻ em. Đối với những bệnh nhân không bị nhiễm trùng đường hô hấp trên, việc luyện các bài tập thể dục vùng vòm họng dưới dạng “nhai kẹo cao su” và “thổi bóng bay” có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở vòi Eustache, từ đó làm tăng tốc độ thông khí của tai giữa.
Thuốc kháng sinh
⚙ Diệt vi khuẩn gây nhiễm trùng, đặc biệt trong trường hợp viêm tai giữa ứ dịch mãn tính có yếu tố nhiễm trùng.
💊 Phác đồ không nêu tên thuốc cụ thể
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống
↔ Các kháng sinh thường dùng trong OME nếu có chỉ định bao gồm Amoxicillin, Amoxicillin/Clavulanate, Azithromycin. Cần tham khảo y văn để có liều lượng cụ thể và thời gian điều trị.
Thuốc kháng histamin và thuốc thông mũi
⚙ Kháng histamin giảm phản ứng dị ứng, thuốc thông mũi giảm phù nề niêm mạc, giúp thông thoáng vòi Eustache.
💊 Phác đồ không nêu tên thuốc cụ thể
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống/Xịt mũi
↔ Các thuốc kháng histamin (ví dụ: Loratadine, Cetirizine) và thuốc thông mũi (ví dụ: Pseudoephedrine, Oxymetazoline) có thể được sử dụng. Cần tham khảo y văn để có liều lượng cụ thể.
Thuốc loãng dịch nhầy
⚙ Làm giảm độ nhớt của dịch tiết, giúp dịch dễ dàng được thanh thải qua vòi Eustache.
💊 Phác đồ không nêu tên thuốc cụ thể
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống
↔ Các thuốc loãng dịch nhầy như Acetylcysteine, Carbocysteine có thể được xem xét. Cần tham khảo y văn để có liều lượng cụ thể.
Thuốc steroid
⚙ Giảm viêm, giảm phù nề niêm mạc, đặc biệt hữu ích trong các trường hợp có nguyên nhân dị ứng.
💊 Phác đồ không nêu tên thuốc cụ thể
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống/Xịt mũi
↔ Corticosteroid đường uống (ví dụ: Prednisolone) hoặc xịt mũi (ví dụ: Fluticasone, Mometasone) có thể được sử dụng. Cần tham khảo y văn để có liều lượng cụ thể.
Phẫu thuật nạo VA
⚙ Loại bỏ VA quá phát, giải phóng tắc nghẽn vòi Eustache, cải thiện thông khí tai giữa.
↔ Phẫu thuật nạo VA hoặc kết hợp với đặt ống thông khí là một phẫu thuật phổ biến trong điều trị viêm tai giữa ứ dịch. Nếu có bằng chứng về phì đại VA hoặc nhiễm trùng khu trú, phẫu thuật nạo VA giúp cải thiện thính lực hiệu quả cho người bệnh.
Phẫu thuật đặt ống thông khí
⚙ Tạo một đường thông khí tạm thời cho tai giữa, giúp dịch thoát ra ngoài và cải thiện thông khí.
↔ Là phương pháp điều trị phẫu thuật hiệu quả nhất cho viêm tai giữa ứ dịch, thường được chỉ định cho các trường hợp mãn tính và không đáp ứng với phương pháp điều trị bảo tồn. Thủ thuật thường được thực hiện ở góc phần tư phía dưới của màng nhĩ. Nếu được đặt đúng cách, ống thông thường sẽ giữ nguyên vị trí trong khoảng 6-12 tháng trước khi bị tống ra ngoài một cách tự nhiên. Ở phương pháp điều trị này, người bệnh không cần kết hợp thuốc kháng sinh.
Thủ thuật và phẫu thuật khác (mở xoang, mở xương chũm)
⚙ Điều trị các biến chứng của viêm tai giữa ứ dịch, như viêm xoang hoặc viêm xương chũm.
↔ Trong trường hợp viêm tai giữa ứ dịch gây biến chứng, các phẫu thuật mở xoang, mở xương chũm có thể được chỉ định.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.