Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Điều trị viêm não do HSV bao gồm điều trị đặc hiệu bằng thuốc kháng virus acyclovir tĩnh mạch và điều trị hỗ trợ. Cần chỉ định sớm acyclovir ngay khi nghi ngờ viêm não do HSV đồng thời với việc tiến hành các xét nghiệm chẩn đoán (MRI sọ não và PCR Herpes dịch não tủy). Điều trị đặc hiệu muộn đi kèm với nguy cơ tử vong cao và di chứng thần kinh nặng nề trong trường hợp người bệnh sống sót. Người bệnh viêm não do HSV trong giai đoạn đầu cần được điều trị và chăm sóc tại khoa điều trị tích cực; các chức năng sống như hô hấp, tuần hoàn cần được theo dõi chặt chẽ và can thiệp khi cần thiết.
Thuốc kháng virus
⚙ Ức chế tổng hợp DNA của virus Herpes simplex, ngăn chặn sự nhân lên của virus.
💊 Acyclovir
10 mg/kg · Truyền tĩnh mạch 8 giờ một lần. Pha tới nồng độ ≤ 7 mg/ml (tối thiểu 50 ml dung môi cho 250 mg thuốc hoặc 100 ml cho 500 mg) và truyền trong thời gian trên 1 giờ.
↔ Thời gian điều trị: 10-14 ngày đối với người bệnh không suy giảm miễn dịch. Kéo dài đến 21 ngày trong trường hợp nặng hoặc suy giảm miễn dịch. Không khuyến cáo acyclovir uống do khả năng hấp thu thấp.
Thuốc hạ sốt
⚙ Giảm thân nhiệt bằng cách ức chế tổng hợp prostaglandin ở hệ thần kinh trung ương.
💊 Paracetamol
Liều theo chỉ định lâm sàng · Uống hoặc truyền tĩnh mạch
↔ Sử dụng để kiểm soát sốt, giảm khó chịu cho người bệnh.
Thuốc chống co giật
⚙ Ổn định màng tế bào thần kinh, ức chế sự phóng điện bất thường, ngăn ngừa hoặc kiểm soát cơn co giật.
↔ Chỉ định khi người bệnh có co giật. Lựa chọn thuốc và liều lượng tùy thuộc vào loại co giật và tình trạng người bệnh (ví dụ: Phenytoin, Levetiracetam, Valproate).
Corticoid
⚙ Giảm phản ứng viêm và phù não thông qua tác dụng chống viêm và ức chế miễn dịch.
↔ Điều trị đồng thời với acyclovir, có hiệu quả trong việc giảm phù não và giảm phản ứng viêm trong nhu mô não. Lựa chọn thuốc và liều lượng tùy thuộc vào tình trạng lâm sàng (ví dụ: Dexamethasone, Methylprednisolone).
Kháng sinh
⚙ Tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn, dự phòng hoặc điều trị nhiễm trùng bội nhiễm.
↔ Chỉ định khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ nhiễm trùng bội nhiễm. Lựa chọn kháng sinh dựa trên phổ tác dụng và kết quả cấy vi khuẩn nếu có.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.