Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Nguyên tắc chung: Chống nhiễm trùng, chống viêm/dị ứng, chống dính mống mắt, giảm đau, nâng cao thể trạng.
Kháng sinh
⚙ Diệt khuẩn hoặc kìm khuẩn, ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn gây nhiễm trùng.
💊 Ciprofloxacin
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Nhỏ dung dịch tại chỗ, uống toàn thân
💊 Moxifloxacin
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Nhỏ dung dịch tại chỗ, uống toàn thân
💊 Ceftazidime
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm cạnh nhãn cầu hoặc dưới kết mạc, tiêm nội nhãn
↔ Việc lựa chọn kháng sinh phụ thuộc vào từng bệnh nhân, đặc điểm vết thương, nguy cơ nhiễm trùng, tác nhân gây bệnh, khả năng ngấm nội nhãn của kháng sinh và kháng sinh đồ. Các thuốc trong nhóm có thể thay thế nhau tùy chỉ định.
Thuốc chống nấm
⚙ Diệt nấm hoặc kìm nấm, ngăn chặn sự phát triển của nấm gây nhiễm trùng.
💊 Voriconazole
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Nhỏ dung dịch tại chỗ, uống toàn thân, tiêm nội nhãn
💊 Amphotericin B
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm nội nhãn
↔ Chỉ sử dụng khi xác định được tác nhân là nấm. Các thuốc trong nhóm có thể thay thế nhau tùy chỉ định.
Corticosteroid (Chống viêm steroid)
⚙ Giảm phản ứng viêm, ức chế miễn dịch, hạn chế tổn thương mô nội nhãn.
💊 Prednisolone
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống toàn thân, tra tại mắt
💊 Dexamethasone
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tra tại mắt, tiêm cạnh nhãn cầu, tiêm dưới kết mạc, tiêm nội nhãn
↔ Không dùng trong trường hợp nghi ngờ hoặc có nhiễm nấm, trừ khi xét nghiệm nấm âm tính. Các thuốc trong nhóm có thể thay thế nhau tùy chỉ định.
Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)
⚙ Giảm viêm bằng cách ức chế tổng hợp prostaglandin.
💊 Ketorolac
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tra tại mắt
💊 Ibuprofen
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống toàn thân
↔ Thường chỉ định trong trường hợp nhiễm nấm hoặc nghi ngờ nhiễm nấm, hoặc dùng phối hợp với corticosteroid. Các thuốc trong nhóm có thể thay thế nhau tùy chỉ định.
Thuốc giãn đồng tử (Chống dính mống mắt)
⚙ Gây liệt cơ thể mi và cơ vòng mống mắt, làm giãn đồng tử, ngăn ngừa và phá vỡ dính mống mắt.
💊 Atropin
0,5%, 1%, 4% (nhỏ 2-3 lần/ngày); 1% (tra mỡ 1 lần buổi tối trước khi ngủ) · Nhỏ dung dịch tại mắt, tra mỡ tại mắt
💊 Atropin + Adrenalin
Atropin 1% + Adrenalin 0,1% · Tiêm 4 điểm quanh rìa giác mạc
↔ Liều Atropin tùy thuộc vào mức độ dính mống mắt và đáp ứng của bệnh nhân.
Thuốc giảm đau và an thần
⚙ Giảm đau và lo lắng cho bệnh nhân.
↔ Sử dụng theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát triệu chứng.
Nâng cao thể trạng
⚙ Hỗ trợ sức khỏe tổng thể, tăng cường khả năng hồi phục.
↔ Bao gồm chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý.
Thủ thuật/Phẫu thuật (Điều trị phối hợp)
⚙ Xử lý các tổn thương thực thể do chấn thương và biến chứng.
↔ Bao gồm: Khâu vết thương giác mạc, củng mạc hoặc vết thương giác củng mạc; Điều trị xuất huyết nội nhãn (ví dụ: phẫu thuật cắt dịch kính nếu xuất huyết nặng, không tiêu); Điều trị đục, đục vỡ, lệch thủy tinh thể (ví dụ: phẫu thuật lấy thủy tinh thể); Điều trị tăng nhãn áp (ví dụ: dùng thuốc hạ nhãn áp, phẫu thuật).
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.