Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Mục tiêu điều trị viêm xoang cấp là giảm triệu chứng, loại bỏ nhiễm trùng (nếu do vi khuẩn), ngăn ngừa biến chứng và phục hồi chức năng xoang. Điều trị ban đầu thường tập trung vào giảm triệu chứng và theo dõi diễn tiến để phân biệt nguyên nhân virus hay vi khuẩn. Kháng sinh chỉ được chỉ định khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ cao viêm xoang cấp do vi khuẩn. Nếu các triệu chứng không cải thiện hoặc xấu đi sau thời gian điều trị ban đầu, cần đánh giá lại chẩn đoán và phác đồ điều trị.
Kháng sinh Beta-lactam
⚙ Ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn, diệt khuẩn. Amoxicillin/Clavulanate là lựa chọn hàng đầu do phổ rộng và khả năng chống lại vi khuẩn sản xuất beta-lactamase.
💊 Amoxicillin
Người lớn: 500 mg x 3 lần/ngày hoặc 875 mg x 2 lần/ngày. Trẻ em: 45 mg/kg/ngày chia 2-3 lần (theo Y văn) · Uống
💊 Amoxicillin/Clavulanate
Người lớn: 875 mg/125 mg x 2 lần/ngày hoặc 500 mg/125 mg x 3 lần/ngày (theo Y văn). Trẻ em: 45 mg/kg/ngày (tính theo amoxicillin) chia 2 lần (theo Y văn) · Uống
↔ Amoxicillin là lựa chọn đầu tay cho viêm xoang cấp do vi khuẩn không biến chứng. Amoxicillin/Clavulanate được ưu tiên khi có nguy cơ kháng thuốc hoặc không đáp ứng với Amoxicillin đơn thuần. Thời gian điều trị: 5-10 ngày ở người lớn, 10-14 ngày ở trẻ em hoặc thêm 7 ngày sau khi hết triệu chứng.
Corticosteroid xịt mũi
⚙ Giảm viêm và phù nề niêm mạc mũi xoang, giúp cải thiện dẫn lưu và giảm tắc nghẽn.
💊 Fluticasone propionate
2 nhát/lỗ mũi x 1-2 lần/ngày (theo Y văn) · Xịt mũi
💊 Mometasone furoate
2 nhát/lỗ mũi x 1 lần/ngày (theo Y văn) · Xịt mũi
↔ Các thuốc này có thể thay thế nhau. Sử dụng để giảm triệu chứng nghẹt mũi, chảy mũi.
Biện pháp hỗ trợ tại chỗ
⚙ Làm sạch dịch tiết, giảm phù nề niêm mạc, cải thiện dẫn lưu xoang.
↔ Rửa mũi bằng nước muối sinh lý là biện pháp hỗ trợ phổ biến, giúp giảm tắc nghẽn và làm sạch đường mũi.
Thuốc kháng histamin
⚙ Kháng histamin, giảm triệu chứng dị ứng.
↔ Không được khuyến nghị trừ khi có thành phần dị ứng rõ ràng, vì có khả năng làm đặc dịch tiết mũi.
Phẫu thuật
⚙ Can thiệp phẫu thuật để điều trị triệt để, tránh ổ nấm sinh sôi gây biến chứng nguy hiểm, đặc biệt trong trường hợp viêm xoang cấp tính dạng xâm lấn do nấm hoặc có biến chứng.
↔ Phẫu thuật xoang nội soi là kỹ thuật ít xâm lấn, hạn chế chảy máu và mau lành thương. Chỉ định khi điều trị nội khoa thất bại, có biến chứng hoặc nghi ngờ nguyên nhân đặc biệt (nấm xâm lấn, bất thường cấu trúc).
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.