💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Nguyên tắc điều trị tràn khí màng phổi ở bệnh nhân thở máy là cấp cứu, ưu tiên giải phóng khí khỏi khoang màng phổi nhanh chóng để giảm chèn ép, đồng thời điều chỉnh các yếu tố nguy cơ từ máy thở và điều trị nguyên nhân nền. Mục tiêu là ổn định huyết động, cải thiện oxy hóa và thông khí, ngăn ngừa tái phát.
Dẫn lưu màng phổi
⚙ Giải phóng khí bị kẹt trong khoang màng phổi, giảm áp lực chèn ép lên phổi và trung thất.
↔ Khi có dấu hiệu lâm sàng gợi ý TKMP và suy hô hấp nặng, cần chọc thăm dò màng phổi ngay. Mở màng phổi tối thiểu, đặt 1 ống dẫn lưu có khẩu kính đủ lớn vào khoang màng phổi để hút dẫn lưu khí liên tục. Áp lực âm thường được điều chỉnh trong khoảng -20 đến -30 cmH2O. Cần điều chỉnh áp lực hút mạnh hơn hoặc thay ống dẫn lưu khẩu kính lớn hơn nếu tràn khí không giảm hoặc tăng lên. Rút ống dẫn lưu nếu sau 12-24 tiếng không còn khí ra qua ống và X-quang kiểm tra không còn khí.
Điều chỉnh thông số máy thở
⚙ Giảm nguy cơ chấn thương áp lực (barotrauma) và thể tích (volutrauma) do máy thở, hạn chế tràn khí màng phổi tiếp tục nặng lên.
↔ Giảm thể tích lưu thông (Vt - Tidal volume) đến mức chấp nhận được (≤ 8 ml/kg hoặc thấp hơn). Giảm mức PEEP (Positive End-Expiratory Pressure) hoặc bỏ PEEP nếu có thể. Giảm lưu lượng đỉnh dòng thở vào của máy thở. Tăng FiO2 (Fraction of Inspired Oxygen) để giữ SpO2 thỏa đáng (cố gắng giữ SpO2 từ 92% trở lên). Nên cho người bệnh thở theo phương thức điều khiển, không nên dùng hỗ trợ/điều khiển. An thần để người bệnh thở theo máy. Điều chỉnh Vt để giữ cho áp lực cao nguyên < 35 cmH2O.
Thuốc giãn cơ
⚙ Giúp bệnh nhân thở hoàn toàn theo máy, giảm chống máy, từ đó giảm áp lực đường thở và nguy cơ barotrauma.
💊 Vecuronium
Liều khởi đầu 0.08-0.1 mg/kg tiêm tĩnh mạch, sau đó duy trì 0.8-1.2 mcg/kg/phút truyền tĩnh mạch liên tục (theo Y văn) · Tiêm tĩnh mạch, truyền tĩnh mạch
↔ Các thuốc giãn cơ không khử cực khác như Rocuronium, Cisatracurium có thể được sử dụng thay thế tùy theo tình trạng bệnh nhân và kinh nghiệm lâm sàng.
Gây dính màng phổi
⚙ Tạo phản ứng viêm tại khoang màng phổi, gây dính lá thành và lá tạng, ngăn ngừa tái phát tràn khí.
💊 Talc (bột Talc vô trùng)
2-5g pha trong 50-100ml nước muối sinh lý, bơm qua ống dẫn lưu màng phổi (theo Y văn) · Bơm qua ống dẫn lưu màng phổi
↔ Doxycycline (500 mg pha trong 50 ml nước muối sinh lý) cũng là một tác nhân gây dính màng phổi thay thế. Chỉ định khi dẫn lưu màng phổi không giải quyết được tràn khí (không hết khí) và có rò khí kéo dài.
Phẫu thuật nội soi hoặc mở lồng ngực
⚙ Sửa chữa trực tiếp tổn thương phổi gây rò khí (ví dụ: cắt bỏ bóng khí, khâu lỗ rò), hoặc bóc màng phổi.
↔ Chỉ định khi các biện pháp khác thất bại, tràn khí tái phát nhiều lần, hoặc có tổn thương phổi rõ ràng cần can thiệp phẫu thuật.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.