Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Mục tiêu điều trị sai khớp cắn loại I là sắp xếp răng đều đặn, đạt được khớp cắn chức năng tối ưu và cải thiện thẩm mỹ khuôn mặt. Kế hoạch điều trị được cá nhân hóa dựa trên mức độ lệch lạc, tuổi của bệnh nhân, tình trạng sức khỏe răng miệng tổng thể và mong muốn của bệnh nhân. Điều trị chủ yếu là chỉnh nha cơ học.
Chỉnh nha mắc cài (Fixed appliances/Braces)
⚙ Sử dụng mắc cài gắn trên bề mặt răng, dây cung và các khí cụ phụ trợ (lò xo, chun) để tạo lực liên tục, di chuyển răng về vị trí mong muốn trên cung hàm và điều chỉnh tương quan khớp cắn.
↔ Đây là phương pháp phổ biến nhất, hiệu quả cho hầu hết các trường hợp sai khớp cắn loại I có chen chúc, khe thưa, xoay răng, khớp cắn sâu/hở, cắn chéo. Có nhiều loại mắc cài như mắc cài kim loại, mắc cài sứ, mắc cài tự buộc, mắc cài mặt lưỡi (lingua). Các loại mắc cài này có thể thay thế nhau tùy thuộc vào yêu cầu thẩm mỹ và chi phí.
Chỉnh nha trong suốt (Clear aligners/Invisalign)
⚙ Sử dụng một loạt các khay niềng trong suốt được thiết kế riêng biệt cho từng bệnh nhân. Mỗi khay được đeo trong khoảng 1-2 tuần và thay thế bằng khay tiếp theo để di chuyển răng dần dần theo kế hoạch điều trị kỹ thuật số.
↔ Phương pháp này phù hợp cho các trường hợp sai khớp cắn loại I từ nhẹ đến trung bình, đặc biệt được ưa chuộng vì tính thẩm mỹ cao. Yêu cầu sự hợp tác tốt của bệnh nhân trong việc đeo khay đủ thời gian.
Khí cụ tháo lắp (Removable appliances)
⚙ Các khí cụ được thiết kế để bệnh nhân có thể tự tháo ra và lắp vào. Chúng tạo ra lực nhẹ nhàng để điều chỉnh các lệch lạc đơn giản, điều trị chức năng hoặc duy trì kết quả.
↔ Thường được sử dụng ở trẻ em để điều trị các thói quen xấu (mút ngón tay, đẩy lưỡi), nong rộng cung hàm, hoặc giữ khoảng sau khi mất răng sữa sớm. Hiệu quả phụ thuộc rất nhiều vào sự hợp tác của bệnh nhân.
Nhổ răng (Extraction)
⚙ Loại bỏ một hoặc nhiều răng vĩnh viễn (thường là răng tiền hàm) để tạo khoảng trống trên cung hàm. Khoảng trống này sau đó được sử dụng để sắp xếp các răng chen chúc, kéo lùi răng cửa hô vẩu, hoặc điều chỉnh tương quan khớp cắn.
↔ Chỉ định trong các trường hợp chen chúc nặng, răng hô vẩu cần kéo lùi nhiều, hoặc khi có răng thừa/răng ngầm không thể giữ lại. Quyết định nhổ răng cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên phân tích tổng thể và kế hoạch điều trị.
Phẫu thuật chỉnh hình xương hàm (Orthognathic surgery)
⚙ Phẫu thuật di chuyển xương hàm trên và/hoặc hàm dưới để điều chỉnh tương quan xương hàm và khớp cắn. Mặc dù sai khớp cắn loại I thường có tương quan xương bình thường, nhưng có thể có các bất hài hòa xương nhỏ hoặc kèm theo các vấn đề khác cần phẫu thuật.
↔ Chỉ định cho các trường hợp sai khớp cắn loại I có kèm theo bất hài hòa xương hàm đáng kể không thể điều trị chỉ bằng chỉnh nha đơn thuần. Thường kết hợp với chỉnh nha trước và sau phẫu thuật để đạt được kết quả tối ưu.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.