Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Mục tiêu điều trị là cắt cơn nhịp nhanh cấp tính và dự phòng tái phát. Cắt cơn cấp tính ưu tiên các biện pháp cường phế vị, sau đó là thuốc hoặc sốc điện nếu cần. Điều trị triệt để bằng đốt điện là lựa chọn hàng đầu cho bệnh nhân tái phát.
Biện pháp cường phế vị
⚙ Tăng trương lực phế vị, làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ thất, có thể cắt đứt vòng vào lại.
↔ Bao gồm động tác Valsalva (rặn thở), xoa xoang cảnh, ấn nhãn cầu. Thực hiện trước khi dùng thuốc.
Thuốc ức chế kênh kali (Adenosine)
⚙ Kích hoạt kênh kali nhạy cảm với adenosine, gây tăng dòng kali ra ngoài, làm tăng phân cực màng và ức chế nút nhĩ thất, cắt đứt vòng vào lại. Thời gian bán hủy cực nhanh.
💊 Adenosine
Lần đầu 6 mg, nếu không kết quả tiêm nhắc lại 6 mg, nếu vẫn không có kết quả dùng tiếp 12 mg (2 ống) · Tiêm tĩnh mạch nền, bơm thật nhanh
↔ Thuốc đầu tay để cắt cơn PSVT.
Thuốc chẹn kênh canxi (non-dihydropyridine)
⚙ Ức chế kênh canxi loại L ở nút nhĩ thất, làm chậm dẫn truyền và kéo dài thời gian trơ nút nhĩ thất, cắt đứt vòng vào lại.
💊 Verapamil
5-10 mg · Tiêm tĩnh mạch trong 2-3 phút
↔ Thường dùng khi Adenosine thất bại hoặc chống chỉ định. Có thể dùng để dự phòng.
Thuốc chẹn beta giao cảm
⚙ Ức chế thụ thể beta-adrenergic, làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ thất, giảm tần số tim.
💊 Propranolol
0,15 mg/kg · Tiêm tĩnh mạch tốc độ 1 mg/phút
💊 Esmolol
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
↔ Các thuốc trong nhóm này có thể thay thế nhau tùy tình trạng bệnh nhân và chống chỉ định. Có thể dùng để dự phòng.
Glycoside tim
⚙ Tăng trương lực phế vị, làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ thất.
💊 Digitalis (Digoxin)
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
↔ Cần thận trọng ở bệnh nhân WPW. Có thể dùng để dự phòng.
Thuốc chống loạn nhịp nhóm III
⚙ Kéo dài thời gian điện thế hoạt động và thời gian trơ hiệu quả, ức chế các kênh ion khác nhau.
💊 Amiodarone
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
↔ Cân nhắc khi các biện pháp khác thất bại.
Sốc điện chuyển nhịp đồng bộ
⚙ Cung cấp dòng điện đồng bộ với sóng R, khử cực đồng loạt các tế bào cơ tim, phá vỡ vòng vào lại.
↔ Chỉ định khi có ảnh hưởng huyết động (suy tim, tụt huyết áp) hoặc thuốc không cắt được cơn. Thường chỉ cần năng lượng nhỏ (50J) và đồng bộ.
Đốt sóng radio cao tần (RFA)
⚙ Sử dụng năng lượng sóng radio để tạo tổn thương nhiệt nhỏ, phá hủy đường dẫn truyền phụ hoặc vùng gây rối loạn nhịp.
↔ Điều trị triệt để, lựa chọn hàng đầu cho bệnh nhân tái phát nhiều lần không đáp ứng nội khoa.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.