💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Nguyên tắc xử trí: Điều trị bệnh nguyên là chính, điều trị các nguyên nhân rối loạn đông máu, điều trị thay thế và điều trị hỗ trợ. Xử trí ban đầu: Cầm máu, ổn định các chức năng sống, bồi phụ thể tích, nhanh chóng chuyển người bệnh đến bệnh viện đủ điều kiện điều trị.
Chế phẩm máu và yếu tố đông máu
⚙ Bổ sung tiểu cầu, yếu tố đông máu, fibrinogen bị thiếu hụt hoặc tiêu thụ.
💊 Khối tiểu cầu
Khi tiểu cầu < 10 G/l hoặc 20 G/l có nhiễm trùng hoặc có nguy cơ chảy máu, hoặc dưới 50 G/l cần tiến hành các thủ thuật, phẫu thuật. · Truyền tĩnh mạch
💊 Huyết tương tươi đông lạnh (FFP - Fresh Frozen Plasma)
10 – 15ml/kg/24h (tương đương 3 – 4 đơn vị/ ngày, truyền 80 – 100 giọt/ phút ngay sau khi rã đông). · Truyền tĩnh mạch
💊 Yếu tố tủa lạnh (Cryoprecipitate)
Khi có fibrinogen < 1 g/l. · Truyền tĩnh mạch
💊 Vitamin K
5 – 10 mg · Tiêm đường tĩnh mạch, dưới da, tiêm bắp hoặc đường uống
↔ Các chế phẩm máu được lựa chọn tùy theo loại rối loạn đông máu và mức độ thiếu hụt. Truyền tiểu cầu trong TTP/HUS chỉ khi có chảy máu nguy hiểm.
Thuốc ức chế thrombin trực tiếp (trong HIT)
⚙ Ức chế trực tiếp thrombin, ngăn chặn quá trình đông máu, thay thế heparin trong điều trị HIT.
💊 Lepirudin
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
💊 Argatroban
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
💊 Bivalirudin
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
↔ Các thuốc này thay thế heparin trong điều trị HIT. Không được truyền tiểu cầu trừ khi chảy máu đe dọa tính mạng.
Thuốc chống đông (trong DIC)
⚙ Ngăn chặn sự hình thành cục máu đông, giảm tiêu thụ yếu tố đông máu trong giai đoạn tăng đông của DIC.
💊 Heparin trọng lượng phân tử thấp (Enoxaparin)
1 mg/kg/12 giờ · Tiêm dưới da
↔ Chỉ định khi có D-dimer tăng cao, nghiệm pháp rượu dương tính và thời gian DIC > 6h. Duy trì anti Xa 0,5 – 1. Ngừng thuốc chống đông khi nghiệm pháp rượu âm tính, D-dimer giảm và tiểu cầu tăng trở lại.
Thuốc điều trị tiêu sợi huyết (trong DIC)
⚙ Ức chế quá trình tiêu sợi huyết quá mức, giảm chảy máu.
💊 Transamin (Tranexamic acid)
10 mg/kg x 2 – 4 lần/ ngày · Tiêm tĩnh mạch
↔ Chỉ định khi có biểu hiện tiêu sợi huyết thứ phát tăng cao, lâm sàng có chảy máu nặng, fibrinogen tiếp tục giảm, D-dimer tăng cao.
Thuốc ức chế miễn dịch (trong TTP/HUS, giảm tiểu cầu miễn dịch)
⚙ Điều hòa miễn dịch, giảm sản xuất kháng thể tự miễn hoặc ức chế phản ứng viêm.
💊 Corticoid
Liều cao (trong TTP không đáp ứng) · Phác đồ không nêu đường dùng cụ thể, thường là tĩnh mạch
💊 Rituximab
(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Tiêm tĩnh mạch
↔ Sử dụng trong TTP không đáp ứng hoặc tái phát, hoặc giảm tiểu cầu miễn dịch.
Thủ thuật Thay huyết tương (PEX - Plasma Exchange)
⚙ Loại bỏ kháng thể, yếu tố ức chế (ví dụ: kháng thể kháng ADAMTS13 trong TTP) và bổ sung yếu tố bị thiếu hụt (ví dụ: ADAMTS13).
↔ Được chứng minh là biện pháp có hiệu quả để điều trị cứu sống người bệnh TTP/HUS. Thực hiện hàng ngày với plasma. Kết hợp hoặc truyền globulin miễn dịch với điều trị hỗ trợ (hồi sức tuần hoàn, hô hấp, thận nhân tạo…). Chỉ truyền khối tiểu cầu khi có chảy máu nguy hiểm.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.