Suy tĩnh mạch mạn tính chi dưới

ICD-10 · I87.2Ngoại khoa✓ Đã pre-checkChuyên khoaY văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

🕒 Cập nhật: 09/11/2026 · 📚 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

📖 Tổng quan bệnh học

Định nghĩa: Suy tĩnh mạch mạn tính chi dưới (Chronic Venous Insufficiency - CVI) là tình trạng các tĩnh mạch ở chân không thể đưa máu trở về tim một cách hiệu quả, dẫn đến ứ đọng máu, tăng áp lực tĩnh mạch và gây ra các triệu chứng, dấu hiệu lâm sàng đa dạng từ giãn mao mạch đến loét tĩnh mạch.

Dịch tễ: CVI là một bệnh lý phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 20-25% phụ nữ và 10-15% nam giới trưởng thành. Tỷ lệ mắc tăng theo tuổi. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: tiền sử gia đình có bệnh tĩnh mạch, giới tính nữ, mang thai, béo phì, đứng hoặc ngồi lâu, tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu (Deep Vein Thrombosis - DVT), chấn thương chi dưới, phẫu thuật vùng chậu hoặc chi dưới.

Cơ chế bệnh sinh: Cơ chế bệnh sinh chính của CVI là tăng áp lực tĩnh mạch mạn tính. Điều này có thể do: 1. Trào ngược tĩnh mạch (venous reflux) do suy van tĩnh mạch (van không đóng kín), cho phép máu chảy ngược xuống chân. 2. Tắc nghẽn tĩnh mạch (venous obstruction) do huyết khối cũ (hội chứng hậu huyết khối) hoặc chèn ép từ bên ngoài. 3. Bơm cơ bắp chân không hiệu quả. Tăng áp lực tĩnh mạch dẫn đến giãn tĩnh mạch, tăng tính thấm thành mạch, thoát dịch và protein vào mô kẽ, gây phù nề, viêm mạn tính, lắng đọng hemosiderin (gây sạm da), xơ hóa mô dưới da (lipodermatosclerosis) và cuối cùng là loét tĩnh mạch.

Phân loại: Phân loại CEAP (Clinical, Etiological, Anatomical, Pathophysiological) là hệ thống phân loại quốc tế được sử dụng rộng rãi để mô tả CVI. Phân loại này bao gồm: C (Lâm sàng), E (Nguyên nhân), A (Giải phẫu) và P (Sinh lý bệnh). Mức độ lâm sàng (C) được chia từ C0 đến C6, với C0 là không có dấu hiệu nhìn thấy hoặc sờ thấy, và C6 là loét tĩnh mạch đang hoạt động.

Bước 1. Bệnh sử và lý do đến khám

📚 Theo Y văn

Lý do đến khám thường gặp
- Đau chân, nặng chân, mỏi chân, chuột rút (đặc biệt vào cuối ngày hoặc sau khi đứng lâu)
- Phù chân (thường nặng hơn vào buổi chiều, giảm khi nghỉ ngơi hoặc kê cao chân)
- Thay đổi màu sắc da (sạm da, đỏ da), ngứa da
- Giãn tĩnh mạch nổi rõ dưới da
- Loét chân không lành hoặc tái phát
Khai thác bệnh sử
- Thời gian khởi phát, diễn biến của triệu chứng (tăng dần, liên tục, theo chu kỳ)
- Các yếu tố làm tăng hoặc giảm triệu chứng (đứng/ngồi lâu, vận động, kê cao chân, mang vớ ép)
- Ảnh hưởng của triệu chứng đến chất lượng cuộc sống và hoạt động hàng ngày
- Tiền sử điều trị trước đó và đáp ứng

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 2. Tiền sử, yếu tố nguy cơ

📚 Theo Y văn

Tiền sử bệnh lý
- Tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) hoặc viêm tắc tĩnh mạch nông (superficial thrombophlebitis)
- Tiền sử chấn thương chi dưới hoặc phẫu thuật vùng chậu/chi dưới
- Tiền sử gia đình có bệnh tĩnh mạch (giãn tĩnh mạch, CVI)
Yếu tố nguy cơ
- Tuổi cao
- Giới tính nữ
- Mang thai nhiều lần
- Béo phì (chỉ số khối cơ thể - Body Mass Index - BMI > 30 kg/m²)
- Nghề nghiệp đòi hỏi đứng hoặc ngồi lâu
- Ít vận động
- Hút thuốc lá

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 3. Triệu chứng, dấu hiệu

📚 Theo Y văn

Triệu chứng cơ năng (Subjective symptoms)
- Cảm giác nặng chân, mỏi chân, đau nhức (thường nặng hơn vào cuối ngày)
- Chuột rút ban đêm
- Ngứa, nóng rát ở chân
- Hội chứng chân không yên (Restless Legs Syndrome)
- Cảm giác căng tức, châm chích
Dấu hiệu thực thể (Objective signs)
- Giãn mao mạch (telangiectasias) hoặc tĩnh mạch mạng nhện (reticular veins) (C1)
- Giãn tĩnh mạch (varicose veins) (C2)
- Phù chi dưới (thường là phù mềm, ấn lõm, giảm khi kê cao chân) (C3)
- Thay đổi da: sạm da (do lắng đọng hemosiderin), chàm tĩnh mạch (venous eczema) (C4a)
- Loạn dưỡng mỡ xơ cứng (lipodermatosclerosis) (da cứng, dày, sạm màu, hình chai lọ ngược) hoặc teo da trắng (atrophie blanche) (vùng da trắng, teo, có viền đỏ) (C4b)
- Loét tĩnh mạch đã lành (C5) hoặc loét tĩnh mạch đang hoạt động (thường ở mắt cá trong, bờ không đều, đáy có mô hạt) (C6)

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 4. Hội chứng

📚 Theo Y văn

Hội chứng suy tĩnh mạch mạn tính (Chronic Venous Insufficiency Syndrome)
- Là tập hợp các triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng do tăng áp lực tĩnh mạch mạn tính gây ra.
- Được phân loại theo hệ thống CEAP (Clinical, Etiological, Anatomical, Pathophysiological) để mô tả mức độ và đặc điểm của bệnh.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 5. Chẩn đoán phân biệt

🔀 Chẩn đoán phân biệt (bấm tên bệnh để mở bài)

Bệnh động mạch ngoại biên (PAD) — Đau cách hồi, da lạnh, nhợt nhạt, mạch yếu/mất, loét thường ở đầu ngón chân/gót chân. CVI thường đau nặng chân, da sạm, phù, loét ở mắt cá trong.

Phù bạch huyết — Phù cứng, không ấn lõm hoặc ấn lõm ít, không có thay đổi sắc tố da đặc trưng của CVI, dấu hiệu Stemmer dương tính.

Huyết khối tĩnh mạch sâu cấp tính (DVT) — Khởi phát đột ngột, đau, sưng, nóng, đỏ, có thể có sốt nhẹ. CVI là bệnh mạn tính, diễn biến từ từ.

Viêm mô tế bào — Đỏ, nóng, sưng, đau lan tỏa, thường kèm sốt, bạch cầu tăng. CVI có thể có nhiễm trùng thứ phát nhưng không phải là nguyên nhân chính.

📚 Theo Y văn

Các bệnh lý cần phân biệt
- Bệnh động mạch ngoại biên (Peripheral Arterial Disease - PAD): Đau cách hồi, da lạnh, nhợt nhạt, mạch yếu/mất, loét thường ở đầu ngón chân/gót chân.
- Phù bạch huyết (Lymphedema): Phù cứng, không ấn lõm hoặc ấn lõm ít, thường không có thay đổi sắc tố da đặc trưng của CVI, dấu hiệu Stemmer dương tính.
- Huyết khối tĩnh mạch sâu cấp tính (Acute DVT): Khởi phát đột ngột, đau, sưng, nóng, đỏ, có thể có sốt nhẹ. Cần siêu âm Doppler khẩn cấp.
- Viêm mô tế bào (Cellulitis): Đỏ, nóng, sưng, đau lan tỏa, thường kèm sốt, bạch cầu tăng.
- Suy tim sung huyết (Congestive Heart Failure - CHF): Phù hai chân đối xứng, kèm khó thở, gan to, tĩnh mạch cổ nổi.
- Suy thận mạn: Phù toàn thân, kèm các triệu chứng suy thận khác.
- Bệnh lý khớp hoặc cơ xương khớp: Đau khu trú tại khớp hoặc cơ, không kèm các dấu hiệu da đặc trưng của CVI.
- Bệnh thần kinh ngoại biên: Rối loạn cảm giác, yếu cơ, không có phù hoặc thay đổi da đặc trưng.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 6. Cận lâm sàng, xét nghiệm

🔬 Cận lâm sàng — theo độ đặc hiệu

🥇 Khẳng định chẩn đoán, Đặc hiệu cao

Thời gian trào ngược (Reflux time) trên siêu âm Doppler tĩnh mạch

> 0.5 giây ở tĩnh mạch nông (ví dụ: tĩnh mạch hiển lớn, hiển bé); > 1.0 giây ở tĩnh mạch sâu (ví dụ: tĩnh mạch đùi, khoeo) khi thực hiện nghiệm pháp Valsalva hoặc ép/thả. — Chỉ ra sự suy yếu hoặc mất chức năng của van tĩnh mạch, cho phép máu chảy ngược dòng.

📊 Hỗ trợ gợi ý, Tầm soát

Thời gian đổ đầy lại (Venous Refill Time - VRT) trên Photoplethysmography (PPG)

< 20 giây (không có garo); < 25 giây (có garo ở tĩnh mạch nông) — Thời gian đổ đầy lại ngắn cho thấy sự trào ngược tĩnh mạch đáng kể, làm máu nhanh chóng quay trở lại chi dưới sau khi được bơm đi.

📊 Hỗ trợ gợi ý, Đánh giá mức độ

Chỉ số đổ đầy tĩnh mạch (Venous Filling Index - VFI) trên Air Plethysmography (APG)

> 2.0 ml/s — Chỉ số VFI cao cho thấy tốc độ đổ đầy tĩnh mạch nhanh, phản ánh mức độ trào ngược tĩnh mạch nặng.

Phân suất tống máu (Ejection Fraction - EF) trên Air Plethysmography (APG)

< 60% — EF thấp cho thấy chức năng bơm của cơ bắp chân bị suy giảm, góp phần vào ứ đọng máu tĩnh mạch.

Phân suất thể tích tồn lưu (Residual Volume Fraction - RVF) trên Air Plethysmography (APG)

> 35% — RVF cao cho thấy một lượng lớn máu vẫn còn trong tĩnh mạch sau khi bơm cơ, phản ánh sự ứ đọng máu và trào ngược.

📚 Theo Y văn

Siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới (Duplex Ultrasound)
- Là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán CVI. Đánh giá giải phẫu tĩnh mạch, phát hiện trào ngược và tắc nghẽn.
- Xác định vị trí, mức độ và nguyên nhân của trào ngược (tĩnh mạch nông, sâu, xuyên).
- Loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu cấp tính hoặc mạn tính.
Photoplethysmography (PPG)
- Đánh giá chức năng bơm của cơ bắp chân và thời gian đổ đầy lại của tĩnh mạch.
- Là một phương pháp sàng lọc và theo dõi hiệu quả điều trị.
Air Plethysmography (APG)
- Cung cấp các thông số định lượng về thể tích máu tĩnh mạch, chức năng bơm cơ và mức độ trào ngược.
- Hữu ích trong việc đánh giá mức độ nặng của CVI và theo dõi đáp ứng điều trị.
Chụp tĩnh mạch cắt lớp vi tính (CT Venography) hoặc cộng hưởng từ (MR Venography)
- Được chỉ định trong các trường hợp phức tạp, nghi ngờ tắc nghẽn tĩnh mạch sâu hoặc hội chứng chèn ép tĩnh mạch (ví dụ: hội chứng May-Thurner).
- Cung cấp hình ảnh chi tiết về giải phẫu và bệnh lý tĩnh mạch sâu.
Xét nghiệm máu cơ bản
- Công thức máu, chức năng thận, gan, đông máu: Để loại trừ các nguyên nhân gây phù khác hoặc đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể trước can thiệp.
- D-dimer: Nếu nghi ngờ DVT cấp tính.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 7. Chẩn đoán xác định

📚 Theo Y văn

Chẩn đoán xác định CVI dựa trên
- Lâm sàng: Có các triệu chứng cơ năng (đau, nặng chân, phù) và dấu hiệu thực thể (giãn tĩnh mạch, thay đổi da, loét) phù hợp với CVI.
- Cận lâm sàng: Siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới xác định có trào ngược tĩnh mạch (thời gian trào ngược > 0.5 giây ở tĩnh mạch nông hoặc > 1.0 giây ở tĩnh mạch sâu) hoặc tắc nghẽn tĩnh mạch.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 8. Chẩn đoán mức độ/giai đoạn

📚 Theo Y văn

Sử dụng phân loại CEAP (Clinical, Etiological, Anatomical, Pathophysiological)
- C (Clinical - Lâm sàng):
- C0: Không có dấu hiệu bệnh tĩnh mạch nhìn thấy hoặc sờ thấy.
- C1: Giãn mao mạch (telangiectasias) hoặc tĩnh mạch mạng nhện (reticular veins).
- C2: Giãn tĩnh mạch (varicose veins).
- C3: Phù.
- C4a: Thay đổi da sắc tố hoặc chàm tĩnh mạch.
- C4b: Loạn dưỡng mỡ xơ cứng (lipodermatosclerosis) hoặc teo da trắng (atrophie blanche).
- C5: Loét tĩnh mạch đã lành.
- C6: Loét tĩnh mạch đang hoạt động.
- Thêm 'A' (asymptomatic) nếu không có triệu chứng hoặc 'S' (symptomatic) nếu có triệu chứng.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 9. Chẩn đoán nguyên nhân

📚 Theo Y văn

Phân loại nguyên nhân theo CEAP (Etiological - E)
- Ec (Congenital): Bẩm sinh (ví dụ: dị dạng tĩnh mạch).
- Ep (Primary): Nguyên phát (không rõ nguyên nhân, thường do suy van tĩnh mạch bẩm sinh hoặc thoái hóa).
- Es (Secondary): Thứ phát (do huyết khối tĩnh mạch sâu, chấn thương, phẫu thuật, khối u chèn ép).
- En (No venous etiology identified): Không xác định được nguyên nhân tĩnh mạch.
Phân loại giải phẫu theo CEAP (Anatomical - A)
- As (Superficial): Tĩnh mạch nông (ví dụ: tĩnh mạch hiển lớn, hiển bé).
- Ad (Deep): Tĩnh mạch sâu (ví dụ: tĩnh mạch đùi, khoeo).
- Ap (Perforator): Tĩnh mạch xuyên.
- An (No venous anatomy identified): Không xác định được giải phẫu tĩnh mạch.
Phân loại sinh lý bệnh theo CEAP (Pathophysiological - P)
- Pr (Reflux): Trào ngược.
- Po (Obstruction): Tắc nghẽn.
- Pr,o (Reflux and Obstruction): Cả trào ngược và tắc nghẽn.
- Pn (No venous pathophysiology identified): Không xác định được sinh lý bệnh tĩnh mạch.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 10. Điều trị

💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)

💊 Liều tham khảo

Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.

📚 Bối cảnh: Điều trị CVI bao gồm các biện pháp bảo tồn, dùng thuốc và can thiệp (nội mạch hoặc phẫu thuật). Lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ nặng của bệnh (phân loại CEAP), vị trí và nguyên nhân của suy tĩnh mạch, cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Các guideline quốc tế khuyến cáo bắt đầu bằng các biện pháp bảo tồn.

Biện pháp bảo tồn (Conservative measures)

⚙ Giảm áp lực tĩnh mạch, cải thiện lưu thông máu, giảm phù nề và triệu chứng.

↔ Là nền tảng của điều trị CVI, áp dụng cho tất cả các giai đoạn bệnh. Bao gồm: nâng cao chi khi nghỉ ngơi, tập thể dục đều đặn (đi bộ, đạp xe), tránh đứng hoặc ngồi lâu, giảm cân nếu béo phì, tránh mặc quần áo chật.

Liệu pháp ép (Compression therapy)

⚙ Tạo áp lực từ bên ngoài lên chi dưới, giúp giảm đường kính tĩnh mạch, cải thiện chức năng van, tăng tốc độ dòng máu tĩnh mạch, giảm phù nề và hỗ trợ bơm cơ bắp chân.

💊 Vớ y khoa áp lực (Compression stockings)

Áp lực 15-20 mmHg (dự phòng, C1), 20-30 mmHg (C2-C3), 30-40 mmHg (C4-C6) tùy mức độ bệnh và chỉ định của bác sĩ. · Mang hàng ngày, từ sáng đến tối.

💊 Băng ép (Compression bandages)

Áp lực thay đổi tùy kỹ thuật băng và vật liệu. · Sử dụng trong điều trị loét tĩnh mạch hoặc phù nặng, thường được thay định kỳ.

↔ Là biện pháp điều trị bảo tồn hiệu quả nhất, đặc biệt quan trọng trong điều trị phù và loét tĩnh mạch.

Thuốc tăng cường trương lực tĩnh mạch (Venotonics/Phlebotonics)

⚙ Cải thiện trương lực thành tĩnh mạch, giảm tính thấm mao mạch, có tác dụng chống viêm và chống phù nề, từ đó giảm các triệu chứng như đau, nặng chân, phù.

💊 Diosmin/Hesperidin (Micronized Purified Flavonoid Fraction - MPFF)

500-1000 mg/ngày (liều thông thường 500 mg x 2 lần/ngày hoặc 1000 mg x 1 lần/ngày). · Uống.

💊 Chiết xuất hạt dẻ ngựa (Horse chestnut extract - Aescin)

Theo Y văn, cần đối chiếu (thường 50-75 mg aescin x 2 lần/ngày).

💊 Rutosides (Hydroxyethylrutosides)

Theo Y văn, cần đối chiếu (thường 500 mg x 2-3 lần/ngày). · Uống.

↔ Được chỉ định để giảm triệu chứng ở bệnh nhân CVI, đặc biệt ở giai đoạn C0-C4. Không thay thế được liệu pháp ép.

Thuốc chống đông (Anticoagulants)

⚙ Ngăn ngừa hình thành huyết khối hoặc điều trị huyết khối hiện có.

💊 Heparin trọng lượng phân tử thấp (Low Molecular Weight Heparin - LMWH)

Theo Y văn, cần đối chiếu (liều dự phòng hoặc điều trị tùy chỉ định). · Tiêm dưới da.

🔧 Thuốc kháng vitamin K (Warfarin) hoặc thuốc chống đông đường uống trực tiếp (Direct Oral Anticoagulants - DOACs)

(thủ thuật / can thiệp)

↔ Không phải điều trị thường quy cho CVI không biến chứng. Chỉ dùng khi có chỉ định cụ thể như DVT cấp tính, hội chứng hậu huyết khối có nguy cơ tái phát DVT cao, hoặc viêm tắc tĩnh mạch nông lan rộng.

Thuốc điều trị loét (Ulcer treatment)

⚙ Kiểm soát nhiễm trùng, thúc đẩy quá trình lành vết thương.

💊 Kháng sinh tại chỗ/toàn thân

Theo Y văn, cần đối chiếu (chỉ dùng khi có dấu hiệu nhiễm trùng rõ ràng). · Tại chỗ/Uống.

💊 Thuốc bôi/gạc sinh học

Theo Y văn, cần đối chiếu. · Tại chỗ.

↔ Chăm sóc vết thương tại chỗ là rất quan trọng, bao gồm làm sạch, loại bỏ mô hoại tử, băng ép và sử dụng các loại gạc phù hợp để duy trì môi trường ẩm cho vết thương.

Can thiệp nội mạch (Endovenous ablation)

⚙ Đóng vĩnh viễn các tĩnh mạch bị trào ngược bằng nhiệt (laser, sóng cao tần) hoặc hóa chất (keo sinh học, xơ hóa).

↔ Là phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu hiệu quả cho suy tĩnh mạch nông (C2-C6) có trào ngược. Bao gồm: Đốt laser nội tĩnh mạch (Endovenous Laser Ablation - EVLA), Đốt sóng cao tần nội tĩnh mạch (Radiofrequency Ablation - RFA), Tiêm xơ (Sclerotherapy), Bít tắc tĩnh mạch bằng keo sinh học (Venous Cyanoacrylate Ablation).

Phẫu thuật (Surgery)

⚙ Loại bỏ hoặc sửa chữa các tĩnh mạch bị bệnh.

↔ Các phương pháp phẫu thuật truyền thống bao gồm: Lột tĩnh mạch (stripping) và cắt bỏ các nhánh tĩnh mạch giãn (phlebectomy). Phẫu thuật sửa van tĩnh mạch (venous valve repair) hoặc bắc cầu tĩnh mạch (venous bypass) có thể được xem xét trong các trường hợp suy tĩnh mạch sâu phức tạp hoặc tắc nghẽn tĩnh mạch sâu không đáp ứng với các phương pháp khác.

⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.

📚 Theo Y văn

Nguyên tắc điều trị
- Giảm áp lực tĩnh mạch, cải thiện lưu thông máu.
- Kiểm soát triệu chứng (đau, phù, nặng chân, ngứa).
- Ngăn ngừa tiến triển của bệnh và các biến chứng (loét, nhiễm trùng).
- Cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 11. Chống chỉ định, điều chỉnh theo bệnh kèm

📚 Theo Y văn

Chống chỉ định của liệu pháp ép
- Bệnh động mạch ngoại biên (PAD) nặng (chỉ số huyết áp cổ chân-cánh tay - Ankle-Brachial Index - ABI < 0.5 hoặc < 0.8 nếu có triệu chứng thiếu máu cục bộ chi dưới).
- Suy tim mất bù nặng.
- Nhiễm trùng da cấp tính (viêm mô tế bào) chưa được kiểm soát.
- Dị ứng với vật liệu vớ/băng ép.
Chống chỉ định của can thiệp nội mạch/phẫu thuật
- Huyết khối tĩnh mạch sâu cấp tính.
- Tình trạng sức khỏe tổng thể kém, không đủ điều kiện phẫu thuật.
- Thai kỳ (tương đối, thường trì hoãn đến sau sinh).
- Nhiễm trùng tại chỗ can thiệp.
Điều chỉnh theo bệnh kèm
- Bệnh nhân tiểu đường: Cần kiểm soát đường huyết tốt, chăm sóc bàn chân cẩn thận để tránh biến chứng loét.
- Bệnh nhân suy thận/gan: Cần điều chỉnh liều thuốc (nếu có) và thận trọng với các thủ thuật có sử dụng thuốc cản quang.
- Bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông: Cần cân nhắc ngừng/thay đổi thuốc chống đông trước các thủ thuật xâm lấn theo chỉ định của bác sĩ.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 12. Theo dõi đáp ứng

📚 Theo Y văn

Theo dõi lâm sàng
- Đánh giá sự giảm các triệu chứng cơ năng (đau, nặng chân, phù, chuột rút).
- Kiểm tra tình trạng da (giảm sạm da, chàm tĩnh mạch), sự lành của vết loét.
- Đánh giá mức độ phù nề (đo chu vi chi).
Theo dõi cận lâm sàng
- Siêu âm Doppler tĩnh mạch định kỳ: Đánh giá hiệu quả của can thiệp (ví dụ: tĩnh mạch đã được đóng hoàn toàn sau đốt laser), phát hiện tái phát trào ngược hoặc biến chứng (ví dụ: huyết khối).
- Đánh giá chất lượng cuộc sống (sử dụng các thang điểm chuyên biệt).

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 13. Biến chứng

📚 Theo Y văn

Các biến chứng của CVI
- Loét tĩnh mạch tái phát: Là biến chứng phổ biến và khó điều trị nhất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
- Nhiễm trùng da (viêm mô tế bào): Thường xảy ra ở vùng da bị tổn thương do CVI, đặc biệt là quanh vết loét.
- Viêm tắc tĩnh mạch nông (superficial thrombophlebitis): Viêm và hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch nông, gây đau, sưng, đỏ dọc theo đường đi của tĩnh mạch.
- Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT): Nguy cơ DVT tăng ở bệnh nhân CVI, đặc biệt khi có loét hoặc viêm tắc tĩnh mạch nông lan rộng.
- Xuất huyết từ tĩnh mạch giãn: Các tĩnh mạch giãn sát da có thể vỡ và chảy máu, đôi khi nghiêm trọng.
- Loạn dưỡng mỡ xơ cứng (lipodermatosclerosis) và teo da trắng (atrophie blanche) tiến triển.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

Bước 14. Chuyển tuyến, cờ đỏ

📚 Theo Y văn

Cờ đỏ (Red flags) - Cần xử trí khẩn cấp hoặc chuyển tuyến ngay lập tức
- Dấu hiệu của huyết khối tĩnh mạch sâu cấp tính: Đau, sưng, nóng, đỏ đột ngột và dữ dội ở một chi.
- Loét tĩnh mạch không lành hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng nặng (sốt, sưng tấy lan rộng, mủ, mùi hôi).
- Xuất huyết không kiểm soát từ tĩnh mạch giãn.
- Nghi ngờ tắc nghẽn tĩnh mạch sâu nghiêm trọng hoặc hội chứng chèn ép tĩnh mạch (ví dụ: May-Thurner) cần can thiệp khẩn cấp.
- Đau dữ dội không đáp ứng với điều trị giảm đau thông thường.
Chuyển tuyến chuyên khoa
- Khi chẩn đoán CVI đã được xác định và cần các phương pháp điều trị chuyên sâu (can thiệp nội mạch, phẫu thuật).
- Các trường hợp CVI phức tạp, không đáp ứng với điều trị bảo tồn.
- CVI có biến chứng (loét tái phát, viêm tắc tĩnh mạch) cần quản lý bởi chuyên gia mạch máu.
- Khi cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý mạch máu khác hoặc bệnh lý toàn thân.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy)

💬 Góp ý bước này

⭐ Bài này với bạn thế nào?

Hữu ích

Dễ sử dụng

Trình bày học thuật

Thấy bài hữu ích? Gửi cho bạn cùng lớp.