Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Nguyên tắc điều trị chửa ở vết mổ là loại bỏ túi thai càng sớm càng tốt để tránh các biến chứng nguy hiểm như vỡ tử cung, chảy máu ồ ạt, và rau cài răng lược trong tương lai. Lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào tuổi thai, nồng độ Beta-hCG, sự hiện diện của tim thai, mức độ xâm lấn, mong muốn có con trong tương lai của bệnh nhân, và kinh nghiệm của cơ sở y tế. Các phương pháp bao gồm điều trị nội khoa (Methotrexate), can thiệp tại chỗ (tiêm Methotrexate/KCl vào túi thai), và phẫu thuật (hút thai, nội soi buồng tử cung, nội soi ổ bụng, mổ mở).
Thuốc kháng folate (Methotrexate)
⚙ Là chất đối kháng acid folic, ức chế tổng hợp DNA, RNA và protein, dẫn đến ngừng phát triển và thoái triển của tế bào nuôi.
💊 Methotrexate (MTX)
Toàn thân: 50 mg/m2 diện tích bề mặt cơ thể, tiêm bắp hoặc tĩnh mạch liều duy nhất HOẶC phác đồ đa liều (1 mg/kg tiêm bắp các ngày 1, 3, 5, 7 xen kẽ với Leucovorin 0.1 mg/kg các ngày 2, 4, 6, 8) (theo Y văn). Tiêm tại chỗ vào túi thai: 50-100 mg (pha loãng với nước muối sinh lý) dưới hướng dẫn siêu âm (theo Y văn). · Tiêm bắp (IM), Tiêm tĩnh mạch (IV), Tiêm tại chỗ (Local injection)
↔ Methotrexate toàn thân thường được chỉ định cho thai nhỏ, không có tim thai, nồng độ Beta-hCG thấp (<5000 IU/L). Tiêm tại chỗ có thể kết hợp với toàn thân hoặc đơn độc, đặc biệt khi có tim thai hoặc Beta-hCG cao.
Thuốc gây ngừng tim thai (Potassium Chloride)
⚙ Gây ngừng tim thai, thường được sử dụng trước khi loại bỏ túi thai khi có tim thai dương tính.
💊 Potassium Chloride (KCl)
1-2 mL dung dịch KCl 15% (150 mg/mL) tiêm trực tiếp vào tim thai hoặc túi thai dưới hướng dẫn siêu âm (theo Y văn). · Tiêm tại chỗ (Local injection)
↔ Chỉ định khi có tim thai dương tính và cần chấm dứt thai kỳ.
Thuốc co mạch (Vasopressin, Adrenaline)
⚙ Gây co mạch tại chỗ, giảm chảy máu trong quá trình phẫu thuật hoặc thủ thuật.
💊 Vasopressin
20 đơn vị pha trong 20 mL nước muối sinh lý, tiêm vào lớp cơ tử cung quanh vết sẹo (theo Y văn). · Tiêm tại chỗ
💊 Adrenaline
Pha loãng 1:200.000, tiêm vào lớp cơ tử cung quanh vết sẹo (theo Y văn). · Tiêm tại chỗ
↔ Sử dụng trong quá trình hút thai hoặc phẫu thuật để kiểm soát chảy máu.
Thủ thuật/Phẫu thuật loại bỏ túi thai
⚙ Loại bỏ trực tiếp túi thai và mô thai, có thể kết hợp sửa chữa vết sẹo mổ cũ.
↔ Bao gồm hút thai qua đường âm đạo dưới hướng dẫn siêu âm hoặc nội soi buồng tử cung, nội soi ổ bụng (cắt bỏ túi thai và sửa chữa vết sẹo), hoặc mổ mở (trong trường hợp phức tạp, chảy máu nhiều, hoặc cần bảo tồn khả năng sinh sản).
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.