Bước 10. Điều trị
💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)
💊 Liều tham khảo
Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.
📚 Bối cảnh: Ngôi vai là một tình trạng cấp cứu sản khoa khi chuyển dạ, vì không thể sinh ngả âm đạo khi thai đủ tháng còn sống. Mục tiêu điều trị là đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi, chủ yếu thông qua phẫu thuật lấy thai. Các phương pháp can thiệp khác chỉ áp dụng trong những trường hợp đặc biệt.
Can thiệp sản khoa
⚙ Giải quyết tình trạng ngôi vai bằng các thủ thuật sản khoa để đưa thai ra ngoài hoặc điều chỉnh ngôi thai.
↔ Các phương pháp này là thủ thuật/phẫu thuật, không sử dụng thuốc với liều lượng cụ thể.
Phẫu thuật lấy thai (Mổ lấy thai)
⚙ Thủ thuật phẫu thuật mở bụng và tử cung để lấy thai nhi ra ngoài. Đây là phương pháp chính để xử trí ngôi vai khi thai đủ tháng còn sống và đã chuyển dạ hoặc có nguy cơ biến chứng.
↔ Chỉ định: Thai đủ tháng hoặc gần đủ tháng, còn sống, khi chuyển dạ hoặc có nguy cơ biến chứng (vỡ ối, sa dây rau, sa tay). Đây là phương pháp an toàn nhất cho mẹ và thai nhi trong hầu hết các trường hợp ngôi vai.
Nội xoay thai
⚙ Thủ thuật đưa tay vào buồng tử cung để xoay thai nhi từ ngôi ngang về ngôi dọc (thường là ngôi ngược) để có thể sinh ngả âm đạo. Thường được thực hiện dưới gây mê và chỉ trong điều kiện nhất định.
↔ Chỉ định: Chỉ thực hiện ở những thai nhỏ (thường là thai non tháng), hoặc ngôi thứ hai của song thai. Yêu cầu cổ tử cung mở đủ rộng, ối còn hoặc vừa vỡ, không có dấu hiệu suy thai hoặc rau tiền đạo.
Cắt thai (Phá thai)
⚙ Thủ thuật cắt rời các phần của thai nhi để lấy thai ra ngoài qua đường âm đạo. Đây là một thủ thuật có nguy cơ cao cho mẹ và chỉ được xem xét trong những trường hợp đặc biệt.
↔ Chỉ định: Nếu thai đã chết và điều kiện thủ thuật thuận lợi (ví dụ: cổ tử cung mở rộng, không có dấu hiệu nhiễm trùng). Ngày nay, mổ lấy thai vẫn là lựa chọn ưu tiên ngay cả khi thai đã chết để giảm thiểu nguy cơ cho mẹ.
⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.